پروتکل DHCP (مخفف پروتکل پیکربندی میزبان پویا) یک پروتکل برای پیکربندی هاست به‌طور پویا است که به هر دستگاه موجود در شبکه به‌صورت خودکار یک آدرس IP اختصاص داده می‌شود. در واقع هر دستگاه برای اتصال به اینترنت نیازمند آدرس IP است که ازطریق روتری به سرویس DHCP اختصاص داده می‌شود.

در شبکه‌های خیلی بزرگ یک روتر به‌تنهایی تمام دستگاه‌های مرتبط را نمی‌توانند مدیریت کنند. در واقع، سرور اختصاصی چنین شخصی‌ها فقط برای IP به دستگاه‌ها در شبکه قرار داده و پروتکل DHCP به‌جای روتر، روی سرور اجرا می‌شود.

dhcp

DHCP نه‌تنها اختصاص‌دهنده خودکار آی‌پی آدرس است؛ بلکه مدیریت پیکربندی شبکه برای زیر شبکه ماسک و پیش فرض Gateway و سرویس DNS را نیز برعهده دارد.

معماری DHCP

در معماری DHCP سه بخش اصلی وجود دارد: مدیر و سرور و عامل رله.

مشتری یا کلاینت (مشتری) هر دستگاهی است که می‌تواند به اینترنت وصل شود و با سرور پروتکل DHCP ارتباط برقرار کند. به علاوه بر تلفن‌ها و سیستم‌های کامپیوتری، پرینترها و سرورهای داخل شبکه نیز DHCP می‌شوند.

سرور (سرور) سیستمی کامپیوتری است که IP اختصاصی را در پروتکل DHCP انجام می دهد.

عامل رله (عامل رله) وظیفه‌ی ارسال ارسال بین کلاینت و سرور را در پروتکل DHCP انجام می‌دهد. وجود این عامل در شبکه های کوچک نیاز نیست؛ اما برای فعالیت های عظیم حضور آن ها لازم است.

ویژگی DHCP

آدرس IP از زمانی که به دستگاه اختصاص داده شده می‌شود، دوره عمر محدودی دارد. IP که امروز به‌واسطه‌ی پروتکل DHCP به سیستمی اختصاصی می‌یابد، ممکن است با IP فردا متفاوت باشد. اگر سیستم در دوره‌های عمر HP و پیش از این که مدت‌زمان تخصیص از بین برود به عقب برود یا در همان مدت در شبکه باشد، پیش‌بینی می‌شود که آن تغییر نمی‌کند. در غییراین‌صورت IP به دستگاه اختصاصی داده می‌شود.

بعلاوه بر این، هر دستگاه در شبکه می‌تواند از DHCP درخواستی برای تعیین IP دریافت کند. با ثبت این درخواست به‌کمک شبکه روی کامپیوترها یا Wifi روی گوشی‌های هوشمند، IP آدرس برای ایجاد دستگاه می‌شود.
عوامل رله dhcp

در شرایطی که دستگاه به شبکه اضافه شود، برای داشتن IP یکتا درخواستی برای ارسال شبکه و سرور DHCP پس از دریافت این درخواست در پاسخ به آن، اطلاعاتی مانند آدرسIP پیشنهادی و آدرس سرور را برای دستگاه جدید ارسال می‌کند. پس از پذیرش‌شدن IP، پیام‌رسانی پیام‌رسانی می‌فرستد. در این پیام، اطلاعات بیشتر شامل اطلاعات درخواستی دستگاه وجود دارد.

آنچه گفتیم، برای شبکه های کوچک صدق می کند؛ زیرا در شبکه‌های بزرگ‌تر درخواست‌های بیشتر به سرور ارسال می‌شود و باید روندی برای تشخیص هر درخواستی وجود داشته باشد. همچنین، هر دستگا‌ه پس از ارسال درخواست خود، ممکن است از چند سرور مختلف پاسخ دریافت کند. در چنین شرایطی، Relay Agentها یا عوامل رله درخواست‌های هر دستگاه را بررسی می‌کنند و آن را برای سرور اصلی ارسال می‌کنند. این عوامل دوباره پس از دریافت پاسخ از سرور، آن را به دستگاه ارسال می‌کنند.

هدف DHCP

وجود DHCP در شبکه برای تشخیص تعداد دستگاه‌هایی که می‌توانند به شبکه متصل باشند، ضروری است. با ورود هر دستگاه به شبکه، لازم است یک آدرس IP به آن اختصاص یابد. به‌طوری‌که با سایر IPهای موجود در شبکه تداخل وجود ندارد. فقدان DHCP به تداخل IP و درنتیجه مانع از اتصال دستگاه به شبکه به‌سادگی و سرعت می‌شود. این موضوع یکی از مشکلات مدیریت شبکه است. اختصاص IP به‌صورت دستی و رفع مشکل تداخل حتی در شبکه‌های کوچک، کاری ملائ‌آور و زمان‌بر است. در شبکه‌های بزرگ چنین کاری معمولاً ناممکن است.

dhcp

خدمات مهم DHCP به مدیران شبکه، IP اختصاصی به‌طور خودکار به تمام دستگاه‌های موجود درشبکه است. همچنین به‌دلیل داینامیک‌بودن آدرس آی‌پی‌ها، دردسترس‌نبودن IP برای سیستم کامپیوتری به‌دست می‌آید. در چنین شبکه‌ای، امکان اتصال بینه‌ایت دستگاه امکان پذیر خواهد بود.

مقالات مرتبط:

تداخل IP با DHCP

با توجه به اینکه مسئول DHCP IP اختصاصی است، ممکن است خود عامل تداخل آئی‌پی نیز باشد. وجود خطا در دیاچ‌سی‌پی باعث ایجاد این مشکل می‌شود. اما خود این پروتکل می‌تواند حین کار را حل کند. گاهی اوقات خطای تداخل IP را روی سیستم خود می‌بینید، تنها کافی است آن را نادیده بگیرید تا مشکل را خودبه‌خود برطرف کنید. اگر مشکل باقی بماند، باید روتر را ریستارت کنید. بازهم اگر مشکل تداخل قطع نشود، احتمالاً با مسائل بزرگ‌تری در شبکه روبه‌رو هستند که روتر و DHCP با آن دسته‌بندی می‌شوند.

مزایا و معایب DHCP

با توجه‌به آنچه گفته شد، مزایا و معایب از سرویس عبارت‌اند از:

مجتمع DHCP

  • تخصیص آی‌پی خودکار به کلاینت‌ها
  • سرعت زیاد ویژگی آیپیها
  • کاهش تداخل میان آی‌پی‌ها
  • تخصیص آی‌پی به افرادی که در یک مکان مشخص هستند

معایب DHCP

  • نداشتن آی‌پی ثابت برای کلاینت‌ها
  • احتمال حمله DHCP Spoofing به شبکه
  • هزینه تهیه و نگه‌داری سرور مناسب برای DHCP

پرسشهای متداول

پروتکل DHCP چیست؟

پروتکل DHCP مخفف Dynamic Host Configuration Protocol و همان‌طور که از نامش پیدا می‌شود، به کلاینت‌های موجود در شبکه به‌صورت پویا یا داینامیک آی‌پی ویژگی می‌دهد. این پروتکل در لایه‌ای برنامه‌ها یا اپلیکیشن‌ها کار می‌کند.

روش کار DHCP چیست؟

هر کلاینت همان ابتدا که به شبکه متصل می‌شود، برای ارتباط با دیگر کلاینت‌ها آی‌پی ندارد و به‌طور خودکار از سرور IP درخواست می‌کند. سرور DHCP پس از دریافت این درخواست، به کلاینت مدنظر آی‌پی ارسال می‌کند.

منبع