دیروز یکشنبه در ساعت 10:52 به وقت ایران، یک موشک بزرگ چینی دیگر به فضا پرتاب شد و دوباره هیچ‌کس نمی‌داند چه زمانی و کجا روی زمین سقوط کند. پرتاب اخیر چینی‌ها، سومین پرواز لانگ مارس ۵بی، یکی از بزرگ‌ترین موشک‌های مورد استفاده در حال حاضر می‌شود. تقریباً یک هفته پس از پرتاب ناظران فضای فضایی، بوستری 23 تنی به ارتفاع یک ساختمان 10 طبقه را هم‌زمان با کشیده‌شدن آرام آن به سمت زمین دراثر اصطکاک با جو ردیابی خواهند کرد.

به‌گزارش نیویورک‌تایمز، احتمال اینکه به کسی روی زمین برخورد کند، پایین است. اما چیزهای مهم این احتمال را به‌طرز چشمگیر بالاتر از حدقابل می‌دانند.

موشک قدرتمند لانگ مارچ ۵بی به‌طور ویژه برای پرتاب قطعات ایستگاه فضایی تیان‌گونگ چین طراحی شده است. در مأموریت اخیر، یک ماژول آزمایشگاهی به نام ونشن که پژوهش‌های علمی ایستگاه را گسترش می‌دهد، به فضای پرتاب می‌شود. این ماژول همچنین سه فضای خواب دیگر برای فضانوردان و یک قفل هوایی بیشتر برای انجام پیاده‌روی‌های فضایی به سکونتگاه مداری چین اضافه می‌کند.

تکمیل و راه‌اندازی ایستگاه فضایی در رسانه‌های دولتی چین به‌عنوان اقدامی مهم برای تقویت وجهه‌های ملی در این کشور توصیف شده است. بااین‌ها چینی‌ها درجریان پروازهای قبلی موشک لانگ مارس ۵بی، آسیبی که به اعتبار خود وارد کردند. این موشک پس از اولین پرتابش در سال ۲۰۲۰، برفراز آفریقا به جو زمین بازگشت و بقایای آن بدون واردکردن آسیب به کسی در روستاهای ساحل عاج روی زمین افتاد.

پرتاب ماژول جدید ونشن ایستگاه فضایی تیان‌گونگ برفراز موشک لانگ مارس ۵بی.

بوستر پرتاب دوم در سال ۲۰۲۱ به‌طور بی‌خطر در نزدیکی مالدیو در اقیانوس هند سقوط کرد. بااین حال، بیل نلسون مدیر ناسا با بیانیه‌ای در انتقاد از چین گفت: روشن است که این کشور در رعایت اصول مربوط به فضای کوتاهی می‌کند. چین این انتقاد را با هیاهوی درخورتوجه رد و هوآ چانینگ، وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا را به گزافه می گوید.

نامراتا گوسوامی، نویسنده کتاب «تقلا برای آسمان: جنگ قدرت‌های بزرگ برای کنترل منابع فضای بیرونی» می‌نویسد فضا برای دولت چین پرستیژ بی‌اندازه‌های دارد و این کشور هر پرتاب بزرگ خود را به‌عنوان گامی درجه‌ت تقویت قدرت فضایی‌اش می‌بیند. به‌گفته‌ای گوسوامی، چین در پیچیدگی برنامه فضایی خود از روسیه پیشی گرفته است. «برنامه فضایی چین در مقایسه با روسیه از نظر پروژه های قمری و مریخی و همچنین سازمان فضایی نظامی جلوتر است.»

چین در سمت راست ماه سطح‌نورد فرود، نمونه‌های قمری را برای انجام مطالعات علمی جمع‌آوری کرده و به زمین بازگردانده و موفق به فرود و کنترل مریخ‌نورد در سیاره سرخ شده است. ایالات متحده تنها کشور دیگر صاحب این کشور می شود.

تا آوریل امسال، چین درمجموع ۶ مأمور برای ساخت‌وساز ایستگاه فضایی‌اش انجام شده است. سه خدمه از فضانوردان ازجمله گروهی سه‌نفره که این هفته ماژول ونشن را می‌گیرند، در این ایستگاه زندگی کرده‌اند.

تقریباً ۱۵ دقیقه پس از پرتاب، بوستر موشک با موفقیت فضایپیمای ونشن را در مسیر مداری مورد نظر قرار دارد و ماژول جدید دیشب با ایستگاه فضایی چین ملاقات کرد. سازمان فضایی چین هیچ نشانه‌ای مبنی بر تغییر در بوستر موشک ارائه نکرده است.

جاناتان مک‌داول، اخترفیزیکدان در مرکز اخترفیزیک کمبریج در ماساچوست که رفت و آمد در فضا را ردیابی می کند، می‌گوید همان داستان قرار است تکرار شود. به‌گفته‌ی او «این امکان وجود دارد که طراحان می‌توانند نقش مهمی در حملات موشکی داشته باشند که به آن‌ها اجازه می‌دهد تا مرحله‌ای موشک را به طور قابل‌توجهی از مدار خارج‌کننده کنترل کنند. اما من چنین انتظاری ندارم.»

اگر طراحی موشک تغییر کند، هیچ پیشرانه‌ای نزول آن را هدایت نمی‌کند و موتورهای بوستر نمی‌توانند دوباره روشن شوند. رسیدن نهایی بقایا که انتظار می‌رود شامل چند تن فلز تا سطح زمین باشد، می‌توان در هر نقطه از مسیر موشکی که تا ۴۱.۵ درجه عرض شمالی و ۴۱.۵ در عرض حرکت جنوبی می‌کند، اتفاق بیفتد. این یعنی هیچ خطری برای شهرهایی مانند شیکاگو یا رم که هردو کمی در شمال مسیر مداری قرار دارند، نخواهد داشت. اما لس‌آنجلس، نیویورک، قاهره و سیدنی ازجمله شهرهایی هستند که بوستر برفراز آن‌ها حرکت خواهند کرد.

ایستگاه فضایی تیان‌گونگ چین

پیش‌بینی محل سقوط یک موشک عملی پرزحمت و آسیب است. جو زمین به‌شدت تابش خورشید را در یک روز خاص متورم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌adadadat.

از نظر طراحی، مرحله‌ی اصلی لانگ مارچ ۵بی که بیش از ۱۵ متر طول دارد، ماژول ونشن را به سمت مدار می‌رند. بدان معنا که بوستر یا مرحله تقویت کننده نیز خواهد رسید. این طراحی با ساختار سیستم‌ها متفاوت است. در موشک‌های دیگر، مراحل پایین‌تر معمولاً اندکی پس از پرتاب به زمین بازمی‌گردند. مراحل فوقانی که به مدار می‌رسند، معمولاً پس از رهاسازی محموله‌های خود، موتورشان دوباره روشن می‌شوند و به سمت دیگر وارد می‌شوند به جو برفراز ناحیه‌ی خالی از سکنه مانند و درسطح اقیانوس هدایت می‌شوند.

مشکلات فنی گاه‌وبی‌گاه باعث ورود دوباره کنترل‌شده و ناخواسته می‌شوند. مانند مرحله‌ی دوم یک موشک اسپیس ایکس که در سال ۲۰۲۱ برفراز ایالت واشنگتن فرود آمد. بااین‌حال مرحله‌ی فوقانی فالکون ۹ با وزن تقریباً چهار تن کوچک‌تر از مرحله‌ی اصلی است و کمتر احتمال دارد که داشته باشید یا جراحت در پیش داشته باشید.

مقالات مرتبط:

به گفته ای تد مولهاپت، متخصصان فضایی، معمولاً ۲۰ تا ۴۰ درصد از موشک یا ماهواره پس از ورود مجدد به جو زمین سالم می‌ماند. این معنی است که تقریباً 4500 تا 900 متر از بوستر لانگ مارچ 5بی می‌تواند به سطح زمین اصابت کند. مولهاپت می‌گوید ایالات متحده آمریکا و برخی از افراد دیگر در مواردی که احتمال می‌دهند شخص روی زمین بالاتر از یک هزار نفر باشد، از ورود مجدداً کنترل‌شده‌هایی که فضایی را می‌پذیرند می‌کنند.

تا به امروز، هیچ موردی وجود ندارد که فرد با آسیب‌های انسان‌ها آسیب دیده باشد. مولهاپت می‌افزاید بدون مراجعه به جزئیات طراحی نقشه چینی، امکان تصمیم‌گیری درباره آن به افراد وجود ندارد. بااین‌حال او کاملاً مطمئن است که این مقدار بسیار بالاتر از آستانه‌ی خطر یک در ۱۰ هزار است.

درجریان پخش زنده پیش از پرتاب در CGTN دولتی، یکی از مقام‌های سابق سازمان ملی فضای چین با اشاره به حادثه سقوط بقایای موشک این کشور در ساحل عاج در سال ۲۰۲۰ گفت: «ما از آن زمان فناوری رسانه‌هایمان را بهبود بخشیده‌ایم» تا مرحله‌ای که موشک را بهبود می‌بخشد. در منطقه‌ای خالی از سکنه پایین بیاوریم. بااین‌حال او جزئیات ارائه نمی‌شود.

داستان احتمالاً به همینجا ختم نمی‌شود. در اکتبر امسال، چین به‌منظور تکمیل مونتاژ تیان‌گونگ، دومین ماژول آزمایشگاهی خود به نام منگتیان را پرتاب خواهد کرد. این ماژول نیز مانند مأموریت دیروز برفراز موشک دردسرساز لنگ مارچ ۵ پرواز خواهد کرد.

اگر دوست داشتی امتیاز دادن یادت نره!