مغز پرنده‌ها به‌نوعی اسرارآمیز است. کلاغ‌طوطی‌ها با وجود داشتن مغز کوچک از هوشها و توانایی‌ها و مشخص کردن نخستی‌سانان می‌توانند برخی از معماها را حل کنند. مطالعات قبلی نشان داده است که طوطی‌ها و مرغان آوازخوان حتی نسبت به میمونها نورون بیشتر در بخش قدامی مغز خود دارند. اما با این‌که به نظر می‌رسد کل عملکرد نور شناختی حیوانات با تعداد مغزهای آن‌ها ارتباط داشته باشد، اما هنوز برای اثبات این موضوع پیدا نشده است.

مطالعه‌ای که در مقایسه با مغز بوزینه‌ها، کلاغ‌ها و کبوترها انجام می‌شود می‌تواند نشان دهد که تعداد کل نورون‌های مغز نمی‌تواند عملکرد خوبی برای پیشبینی قدرت شناختی آن‌ها داشته باشد. بااین‌حال تعداد بالای نورون‌های مغزی یک حیوان می‌تواند روی سرعت و انطباق‌پذیری آن با شرایط تأثیر بگذارد. اما مطالعات دیگر این یافته‌ها را تغییر می‌دهند. این مطالعات نشان می‌دهند که تعداد کل نورون‌های قسمت خاصی از بخش قدامی مغز به‌نام پالیوم بر قدرت حافظه، استدلال، استدلال و حل مسئله تاثیر می‌گذارد.

اما تعداد نسبی نورون‌های مغز پرندگان ملاک تشخیص ذهنی آن‌ها به‌شمار می‌رود یا تعداد مطلق آن‌ها؟ به‌عبارت دیگر آیا بزرگ‌بودن مغز یک پرنده به‌تنهایی به‌معنی باهوش بودن آن است یا بزرگی مغز یک پرنده در جستجوی بدن اوست؟ اکنون گروهی از می‌گویند هر دو مورد خاص خود را دارند.

مقاله مرتبط:

ابتدا تعداد کل نورونهای بخش پالیوم مغز ۱۱۱ گونه از پر را تخمین زده و این ارقام را با سطح رفتار آغازین پرنده ها در ۴۴۰۰ شرایط غذادهی متفاوت مقایسه کردند. درنهایت‌های دریافتی آن دسته از افرادی که نورون‌ها در قسمت پالیوم مغزشان بیشتر می‌شوند، رفتارهای مبتکرانه‌ای را از خود نشان می‌دهند. بااین‌حال تعداد بالای نورون در قسمت پالیوم مغز پرندگان در اغلب موارد به‌معنای کم‌ بودن تعداد نورون‌ها در دیگر قسمت‌های مغز آن‌ها بود.

محققان در تحقیق خود اینطور نتیجه‌گیری کردند:

اگر مغز یک پرنده دارای تراکم بالاتر از نورونها در یک قسمت از بخش قدامی مغز خود احتمالاً اندازه مغز او بزرگتر بوده و همچنین اندازه گیری نسبی آن در مقایسه با جثه پرنده نیز خواهد بود.

یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که هوشیاران به تخصیص نامتوازن نورون‌ها برای انجام وظایف شناختی نیاز دارند.

ساختار کلی مغز پرندگانساختار کلی مغز یک پرنده در حالت عمومی

محققان می‌گویند یافته‌های آن‌ها از ایده‌های وابستگی هوش به تعداد کل نورون‌های مغز و نحوی ارتباطی مغزهای مختلف توسط نورون‌ها می‌کند. به طور خلاصه باید گفت موضوع تخمین هوش از تعداد کل نورونهای مغز یا میزان تراکم این سلولهای عصبی در یک قسمت خاص از مغز است. در واقع نویسندگان گزارش این تحقیق می‌گویند هوش پرندگان به میزان گستردگی شبکه‌های عصبی در مغز و نحوه کنترل و سطح ارتباط بین آن‌ها ارتباط دارد. در ادامه گزارش تهیه شده است:

آخرین تحقیقات علمی برای این ایده مهر می‌زند که مغز بزرگ‌تر تنها به‌خاطر جثه‌ای بزرگ لزوماً به‌معنی باهوش‌تر باشد، نیست.

مقایسه‌های سیر رشد گونه‌های مختلف پرندگان به این نتیجه رسیدند آن دسته از پرندگانی که دوران رشد آن‌ها هستند، آهسته‌تر و طولانی‌تر است به احتمال زیاد در دوران بلوغ نورون‌های بیشتر در بخش پالیوم مغز خود می‌خواهند داشته باشند. این موضوع را نشان می‌دهد که داشتن افرادی که می‌توانند به این موضوع نیاز داشته باشند، بیشتر از مغز آن‌ها استفاده می‌کنند، یعنی زمانی که پالیوم مغز شروع به رشد می‌کند.

لویی لوفر، زیست‌شناس دانشگاه مک‌گیل در کانادا در این ارتباط می‌گوید:

زمانی که جوجه‌های جوان هنگام رشد مغز خود در لانه اسپری می‌توانند نقش حیاتی در هوش مصنوعی آن‌ها داشته باشند. گونه‌های بزرگ‌تر کلاغ‌ها و طوطی‌ها که به‌خاطر هوش بالای خود شناخته‌شده‌اند، مدت‌زمان بیشتر در لانه اسپری می‌شوند. این موضوع به مغز آن‌ها اجازه می‌دهد تا بیشتر رشد کند و تعداد نورون‌های پالیومی خود را افزایش دهد.

همین استدلال را می توان در مورد مفهوم مغز انسان در مقایسه با مغز شامپانزه ها و بونوبوها نیز به کار برد. مغز ما به اندازه بزرگتر از مغز است و دوران رشد ما نسبت به آن‌ها طولانی‌تر است.

مطالعات انجام‌شده در حوزه‌ی مغز و عصب‌شناسی نشان می‌دهد که علت بالای هوش انسان نسبت به سایر نخست‌سانان تنها به‌دلیل بزرگی مغز و نیست، بلکه مغز انسان‌ها بزرگ‌پذیرتر هستند و قدرت پردازش هم‌زمان و ترکیب آن‌ها بیشتر است.

این موضوع در مورد پرنده ها نیز صدق می کند. علت باهوش بودن برخی از انواع پرندگان نسبت به سایرین بقیه محل پرسش است. اما تا زمان یافتن پاسخی برای این پرسش بهتر است مغز پرندگان را به‌خاطر اندازه‌های کوچک آن‌ها دست‌کم نگیریم.

مطالب این مطالعه در ژورنال Nature Ecology and Evolution منتشر شده است.

اگر دوست داشتی امتیاز دادن یادت نره!