وقت آن است که بجای نگاه کردن به کودکان از پشت صفحه‌ها، چشم‌هایشان را از نزدیک ببینیم.

زندگی دیجیتالی امروز به ما چشم ها و خنده های واقعی کودکان رو بدهکار و به کودکان هم یک حریم خصوصی درست و حسابی!

آیا انتشار عکس کودکان از نظر اخلاقی کار درستیه یا نه؟

وقتی در وب فارسی دنبال جواب این سوال گشتم مطالب فقط درباره بلاگرهایی بود که عکس فرزندانشان رو در صفحه اینستاگرام یا سایر فضاهای مجازی پخش می‌کردند. اما موضوعی کمتر از این نبود. این موضوع توی ذهنم حل شده بود. خیلی کوتاه بخوام بگم، من عکس بچه‌ام و هر بچه‌ای که برام عزیز باشه رو در جای عمومی منتشر نمی‌کنم. یا کمتر جستجوم رو می‌کنم با مشاهده کم و کمترین اطلاعات در صفحه‌ی خصوصی خودم پخش کنم. به راحتی که بارها گفته شده و همه می‌دونیم (دلیل محکمی که در پایین نوشتم). اما هنوزم نمیشه قاطعانه در این مورد صحبت کرد. این کار حتی اگر از اشتباهات والدین باشه، من فقط می‌تونم اون صفحه رو آنفالو کنم و نبینم. نمی‌تونم حقی که پدر و مادر برای خودشون قائل هستند رو ازشون بگیرم. این موضوع نیاز به فرهنگ سازی و آموزش عمومی و دولتی دارد و به دست من و شما قابل حل نیست.

محکمی برای عکس کودکان رو در فضای مجازی پخش نکنیم:

– با عکس‌ها نشون میدیم که بچه‌ای ما هرروز در ساعت‌های خاص کجاست و کار رو برای آدم‌رباها راحت می‌کنیم.

– با انتشار عکس‌ها (مرا عکس‌های عریان) داریم که قربون دست و پای تپل بچه میریم، این فرصت رو به پدوفیل‌ها و کودک آزارها هم می‌دیم که به راحتی به عکس کودک باشن…

– با انتشار عکس کودک، در آینده آسیب جدی به نوجوانان وارد می‌کنیم. شاید بگید نه بچه‌ی من ناراحت نمیشه! باید بگم آن بلاد کفر توی این مسائل از ماتر بوده است و چون سال‌ها پیش از انتشار عکس بچه‌ها جا می‌گرفتند آن نوجوانانی که این دوران رو گذروندند و طبق آمار و آزمایشاتی که روی نوجوانان تعداد زیادی از عکس‌های کودکیشان را در فضا انجام دادند. مجازی رضایت دارن. در سال ۲۰۱۶ یه دختر ۱۶ ساله اتریشی دقیقا بخاطر عکس‌های برهنه در ساحل که در اکانت فیسبوک پدر و مادرش منتشر شد از خانواده‌اش شکایت کرد!

اخلاق، اخلاق و اخلاق! کافیه از جنبه اخلاقی به حقوق فرزندمون فکر کنیم و برای آینده‌اش تصمیم نگیریم! روزی فرزندتان را برای مصاحبه با یک شرکت می توانید و وقتی اسمش برای بررسی سوابق، گوگل می توانید با عکس یک بچه لخت که پوشکش رو کثیف کرده میشن!

اگر به اخلاق پایبند باشیم و به این فکر کنیم که به دنیا آوردن فرزند به ما حق چنین است که در حریم خصوصیش رو نمیده، نیاز به هیچ دلیل محکم دیگه‌ای نداریم.

چیزهایی هست که نمی‌دانی!

وقتی عکسی از کودک منتشر می‌کنیم اطلاعات دیگری هم همراه عکس منتشر می‌شود و چیزی که منتشر می‌کند فقط یک عکس نیست.

ما همزمان با انتشار عکس این اطلاعات رو هم منتشر می کنیم:

سن – جنسیت – محل‌هایی که هرروز بچه به اونها رفت و آمد داره مثل مدرسه یا مهدکودک یا پارک نزدیک خونه – علایقش (که میشه بچه رو با اونها گول زد) – طلاها و وسایل گرون قیمتی که همراه بچه‌ها – تصویر واضح و خوش رنگ و آبی از اندام بچه‌ها (مد نظر آذرگران جنسی)

شاید فکر کنید عکس منتشر شده در صفحه اختصاصی که فقط دوستان و آشنایان می‌بینند مشکلی ندارد که بر اساس آمار بیشتر دزدی و جرائم علیه کودکان توسط افراد آشنا اتفاق میوفته!

چرا دنبال جواب این سوال رفتم؟

به‌عنوان کسانی که در حوزه محتوای کار می‌کنم، این مفهوم موردی بود برام دغدغه بود که وقتی محصولی مربوط به کودکان است و برای تکمیل آن محصول نیاز به عکس کودک داریم، آیا درست است که عکس کودکان رو (حتی با اجازه والدین) در وبسایت و اپلیکیشن استفاده کنیم؟

پیدا کردن جواب سوالم خیلی سخت بود چون در حوزه محتوای و محصول کسی که این مورد رو بررسی نکرد یا حداقل رفرنس‌ها که من بهشون دسترسی پیدا نکردم. به عنوان پیش‌فرض کودکانی که عکس‌شان در وبسایت‌ها استفاده می‌شود، می‌توان در لیست افراد به مدلینگ قرار دادن می‌گیرن و فعالیت‌هایشان با رضایت پدر و مادر قانونی استفاده کرد. اما باز هم این جواب من نبود. موضوع برای من قانون نبود. می‌خواستم از بعد اخلاق و روان به نگاه کنم.

در میان جستجوها فهمیدم در بین غیر ایرانی‌ها این نگرانی نسبت به کودکان آفریقایی وجود دارد. در دنیای عکس‌هایی نسبت به پخش شدن کودکان گرسنه افریقای جنوبی اعلام شده است. اما هنوز هم به مرحله فرهنگسازی نرسیده.

اما به سایت یک موسسه خیریه در آفریقای جنوبی برخوردم که نسبت به استفاده از عکس کودک در وب سایت و پروداکتشون دغدغه مند بودن و قوانینی هم وضع شده است. خوندن اون قوانین بهم کمک کرد من هم از دید خودم نظرم رو استفاده از عکس کودکان در جمع بندی محصول:

«کودکان افراد آسیب پذیر جامعه میشن و به حمایت ویژه نیاز دارن. بنابراین مصلحت و لذت بردن کودکان به هر کار و بیسی اولویت دارد. و هر چیزی که در مسیر این پژوهش خوندم من رو به این نتیجه رسوند که از عکس کودکان با مصلحت و آسایش روان کودک در تضاد استفاده شود.»

راه‌هایی که می‌تونیم از کودکان در تولید محصولات حمایت کنیم:

– برای کودک هم مثل بزرگ حقپذیری از حریم خصوصی دارد و نباید به حریمش تجاوز شود. عکاسی بدون رضایت، نگهداری عکس‌ها و انتشار آن‌ها هم جزئی از همین تغییر حریم خصوصیه.

– هنگام تولید محتوا درباره کودکان حواسمون به خطرهایی که ممکن است تهدیدش کند باشد. آدم‌ربایی، تجاوز، پورنوگرافی با عکس کودک، ردیابی برای انسان، اختلافات خانوادگی در سن نوجوانی. و از آن مهم‌تر آسیب‌های روانی که ممکن است به کودک بزنیم. مثل تمسخر بخاطر عکسش یا نگرانی عاطفی. بهترین راه اینه که عکس کودک رو به شکلی که بهتر نباشه استفاده کنیم.

– برای تولید کودک می‌تونیم یه خط مشی و قانونگذاری داشته باشید که در عکاسی و فیلمبرداری‌ها از اون قوانین فراتر نریم. برای مثال تا حد امکان طلا و وسایل گرونقیمت کودک رو نشون ندیم و… تا جایی که میشه کودک قابل شناسایی نباشه.

– اگر کودک به سنی رسیده است که متوجه ما می شود، علاوه بر خانواده با خودش هم صحبت کنیم و به حسی که نسبت به عکاسی اهمیت دارد بدیم.

– معمولاً تولید محتوای عکس و فیلم‌های زیادی گرفته می‌شود که تصویر کودک را در هر حالتی ثبت می‌کند. سعی کنید در اولین فرصت عکس‌ها رو بازبینی کنیم و بجز چند عکس مورد نیاز بقیه عکس‌ها رو پاک کنیم یا در فضای امن و غیرقابل پخش پخش کنیم.

به عنوان محتوای فعال حوزه با این محدودیتی چه کردم؟

مدیر من اکتیک هستم و اصلا محصولی هستم که برای سرگرمی و سرگرمی کودکان در اکتیک می‌فروشیم این سوال و نگرانی را در ذهنم ایجاد کرده است. فعلا نه قانونی وجود دارد و نه یک فرهنگ قاطع. اما ما در اکتیک استراتژی خودمون رو تعیین کردیم:

در اکتیک بنا رو بر این گذاشتم که عکس‌های دانلودی از سایت‌های خارجی با اجازه و استفاده برای استفاده در نقش مدل عکاسی گرفته شده. بنابراین از عکس‌های خارجی بیشتر استفاده کردم. ضمن استفاده از عکس کودک غیرایرانی در پلتفرم مشکلات ایرانی مثل تشخیص لوکیشن و آدم‌ربایی هم به همراه ندارد.

جستجوم رو می‌کنم که عکاس (عکاسان) اکتیک عکس واضحی از کودکان ثبت کنند و با نشون دادن عکس‌هایی از دور و غیرواضح تجربه‌های مخصوص کودکان رو معرفی کنیم.

از میزبان‌ها (تامین کننده‌های تجربه‌ها) خواستیم اگر عکسی از کودک در تعریف تجربه‌ها استفاده کنید، می‌توانید بر اساس قوانین و مقررات آپلود محتوا در اکتیک باشد.

***

«اریک اشمیت، مدیر سابق گوگل در مصاحبه‌های سال 2010 پیش‌بینی کرده است که همه افراد دنبال این خواهند بود تا نام را تغییر دهند. تا بدین شکل از شرم‌آوری که در کودکی و نوجوانی توسط دیگران یا دیگران درباره آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است، خلاص می‌شوند.»

به‌عنوان کسانی که در محتوای محتوای دارم و دغدغه‌هایشان نسبت به آیندگان است، تلاش می‌کنم کمتر از این حس تلخِ شرم داشته باشم.

منابع:

https://valcare.org.za/