در مسیر انجام هر پژوهشی مانند رساله دکتری یا پایان نامه پروژه نویسی از مراحل مهم و اصلی کار است. پروپوزال‌نویسی برای دانشجویان ارشد و دکتری ویژه‌ای دارد، زیرا اگر پروپوزال قوی و خوبی ارائه کند، احتمال موفقیتشان در نتیجه تحقیقات و نیز در جلسه دفاعشان بیشتر است. در این مطلب سعی کنید به نکاتی در مورد پروپوزال نویسی ارشد و دکتری بپردازیم، البته پروپوزال کارشناسی ارشد با پروپوزال نویسی دکتری در مواردی با هم تفاوت دارند، اما در اصول مشترک اند. عنوانی که رساله دکتری از پایان نامه کارشناسی ارشد است، پروپوزال دکتری نیز پروپوزال کارشناسی ارشد از حجرات است. دانشجویان باید در پروپوزال نویسی دکتری تخصصی از پروپوزال نویسی کارشناسی ارشد به تشریح موضوع خود بپردازند. به عبارت دیگر، دانشجویان در پروپوزال نویسی دکتری باید به طور دقیق و کامل هر چه در رساله انجام دهند، توضیح دهند، اما در طرح نویسی کارشناسی ارشد فقط باید به موارد ضروری اشاره و تشریح جزئیات در مورد ضروری باشد.

پروپوزال (پیشنهاد) یعنی پیشنهاد یا طرح اولیه و به پیش‌نویس توجیهی می‌گویند که دانشجویان برای طرح اصلی تحقیقاتشان می‌کنند و راه رسیدن به هدف را در آن توضیح می‌دهند. برخی از رشته‌های مقطع کارشناسی و همه دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری باید برای گرفتن مدرک دوره تحصیلی خود پروژه‌های تحقیقاتی و مرتبط با رشته و گرایش‌شان انجام دهند که پیش از انجام آن ملزم به نوشتن پروپوزال و ارائه به دانشگاه هستند تا در صورت تایید پژوهش. خود را آغاز کنند.

پروپوزال نویسی ارشد و دکتری بر اساس ساختاری تعریف شده و استاندارد انجام می‌شود و شامل مواردی است که به ترتیب عبارتند از:

✔ موضوع

✔ عنوان

✔ اصطلاحات علمی

✔ مقدمه

✔ طرح مسئله

✔ ابزار و منابع گردآوری و تحلیل اطلاعات

✔پیشینه تحقیق

✔ تحقیق در مورد

✔ پرسشهای تحقیق

✔ فرضیات تحقیق

✔ روش تحقیق

✔ نتیجه گیری

✔ فهرست منابع

❖ برای آشنایی بیشتر با ساختار پروپوزال، می‌توانید چگونه پروپوزال کارشناسی ارشد بنویسیم؟ را در همین سایت مطالعه کنید.

1. پیش از آغاز پروپوزال‌نویسی برای دانشجویان ارشد و دکتری رعایت این نکته مهم است: توجه داشته باشید که موضوعات مورد نظر تکراری یا آن‌ها با تحقیقات انجام‌شده همپوشانی انجام‌شده باشد، چرا که این موضوع می‌تواند منجر به اتلاف زمان بسیار و طبیعی شود. از دست دادن انرژی و روحیه شما می شود. برای انجام دادن کار تکراری، با صبر و حوصله در اینترنت جستجو کنید و تحقیق کنید که پیرامون موضوع شما انجام می شود و پروژه های مشابه را بررسی کنید. یکی از رایج ترین کارها به سایت ایرانداک است که به شما کمک می کند اطلاعات کاملی در مورد موضوع نظرتان پیدا کنید.

❖ درباره وب سایت ایرانداک و روش جستجو در آن می‌توانید مطلبی را جستجو کنید در ایرانداک را در همین وبسایت بخوانید.

2. انتخاب استاد راهنما یکی از اساتید مهم است که پیش از آغاز پروپوزال‌نویسی برای دانشجویان ارشد و دکتری باید به آن توجه شود. استاد راهنما در انجام پروژه‌های تحقیقاتی دانشجویان تأثیر زیادی دارند، به همین دلیل استادی را برای مشاوره و راهنمایی خود انتخاب کنید که می‌توانید به طور مستمر با کار انجام دهید، زیرا ممکن است برخی از استادان بسیار گیرنده باشند و آنها با روحیات شما سازگار نباشند. یا برخی از دلایل وجود مشغله‌های فراوان در پست‌های اجرایی دانشگاه یا پروژه‌های تحقیقاتی و… فرصت کافی و کم‌تر ممکن است که این مسئله می‌تواند در پژوهش‌تان وقفه و اختلال ایجاد کند.

3. همه مراحل پروژه تحقیقاتی را پیش از انتخاب موضوع انجام دهید. زمانی که می‌دانید، تمام امتیاز پروژه کارشناسی ارشد یا رساله دکتری شما متعلق به دانشگاه است و در طول پروژه به پرداخت هزینه‌های مازاد بر اساس توافق‌شده برای شروع بشوید، همه آن مبالغ را باید خودتان پرداخت کنید. بنابراین، پیش از هر، نخست درباره منابع تامین مالی هزینه‌های پروژه‌ها با استاد راهنما رایزنی کنید و تا بعدها دچار مشکل نشوید.

❖ برای کاهش هزینه‌های پروپوزال نویسی ارشد و دکتری روش‌هایی وجود دارد که به دانشجویان کمک کند از مسائل مالی برآیند و این مشکل را بهتر مدیریت کنند. ما در مطلب چگونه هزینه نوشتن پروپوزال را کم کنیم؟ و چگونه هزینه های انجام پایان نامه را کاهش دهید؟ برخی از این راهکارها را توضیح می‌دهند و پیشنهاد می‌کنیم آن را مطالعه کنید.

4. علمی پروپوزال‌تان کاملاً معتبر، مستند و به‌روز باشد. نوشتن پروپوزالی قوی است که بر اساس جدیدترین آثار علمی جهان باشد و به طور شفاف، رسا، منسجم و دقیق موضوع تحقیق را تشریح کند، قابلیت‌های پژوهشگر آن و نویدبخش موفقیت پروژه است. بنابراین همه خلاقیت و توانمندی خود را به کار تا پروپوزالی جذاب و قابل قبول بنویسید. گفتنی است که در پروپوزال نویسی رعایت اصول نگارشی و نکات گرامری از اهمیت بسزایی است، بنابراین قواعد نوشتاری را رعایت کنید و حتی برای اطمینان بیشتر از ویراستاری باتجربه در این کار کمک بگیرید.

5. برای مفهوم اصلی پروپوزال‌تان کاملاً مسلط باشید و بدیهی باشد برای این منظور باید با بررسی همهجانبه پیشینه تحقیقاتی و مطالعه منابع قدیم و جدید مرتبط و فرضیات و نظریه‌های مطرح شده درباره آن موضوع، ابزارها و روشهای تحقیقی مناسب را انتخاب کنید و با خلاقیت و نوآوری انتخاب کنید. خلاهای این موضوع را معین و هدف خود را بر تغییر آن تعریف کنید.

6. دانشگاه‌ها و موسسات علمی و بزرگترین پایگاه‌های تولید علم و فناوری و دانشجویان در دوران تحصیلیشان موظف‌اند در جریان علمی کشور، پزشکی و مفید باشند و از فرصتی برای مطالعه و تحقیق استفاده کنند و برای کسب اطلاعات باارزش علمی بکوشند. اما این هدف با پژوهش های سطحی انجام پروژه های معمولی برای رفع تکلیف میسر نمی شود. یکی از اصول مهم برای پیشرفت و بودن در جامعه علمی نوآوری است. با مطالعات جامع و خلاقیت در انجام تحقیقات سعی کنید نتایج درخشان و تاثیرگذار کسب کنید و باعث رشد فکری خود و مخاطبانتان شوید. از کپی کردن خودداری کنید و از نتایج تحقیق دیگران بپرهیزید. بدیهی است انجام پژوهشی ارزشمند هم باعث ایجاد احساس لذت و انگیزه رشد و موفقیت بیشتر در خودتان می شود و هم می توانید الگوی درمانی برای سایر پژوهشگران باشید.

7. تک‌بعدی عمل نکنید. چه در انتخاب روش تحقیق و چه در گزینش روش تحلیل داده ها سعی کنید به یک شیوه محدود نشوید. شما می‌توانید روش‌های مختلف را انتخاب کنید و حتی با خلاقیت و تغییر زاویه دیدتان، از روش‌های تلفیقی برای ارزیابی نتایج خود استفاده کنید. روشهایی که کاربردی باشند و از نظر کمی و کیفی به نتیجه گیری هدفمند پروژه شما کمک کنند. به عنوان مثال نرم افزارهای مختلف را آزمایش کنید یا برای گردآوری دیتاهای مورد نیاز از همه روش ها کمک بگیرید.

❖ یادآوری می‌کنیم برای آشنایی بیشتر با روش‌های گردآوری داده‌ها می‌توانید راهنمای کامل جمع‌آوری داده‌ها در نوشتن پایان‌نامه را بخوانید.

نکاتی که در این مقاله به صورت اجمالی به آنها پردختیم، فقط گوشه‌ای از مسائل مهم در طرح‌نویسی برای دانشجویان ارشد و دکتری است و مسلم است که انجام پروژه‌های بزرگ و ضروری برای استادان و متخصصان به طور دائمی است.

اگر دوست داشتی امتیاز دادن یادت نره!