همان طور که نرخ مرگ و میر ناشی از کووید در سراسر جهان به سطح پایینی از هفته‌های آغازین دنیا در سال ۲۰۲۰ رسیده است، ممکن است نتیجه‌گیری شود که باعث می‌شود ویروس به طور غیرقابل قبولی خفیف‌تر شود. این تصور با این باور متداول سازگار است که تمام ویروس‌ها در ابتدا به شدت هستند و در طول ملایمت زندگی پیدا می‌کنند و می‌شوند.

آریس کاتزوراکیسزیست‌شناس توسعهی از دانشگاه آکسفورد می‌گوید: «این روایت غالب وجود دارد که زندگی‌های طبیعی دنیا را برای ما حل خواهد کرد.» بااین‌حال، چنین قانون‌های طبیعی‌ای وجود ندارد و رویدادها، پیچیدگی‌های غیرمنتظره‌ای دارند.

برای ویروس‌شناسان، به عنوان مثال این پیش‌بینی‌ناپذیر پاتوژنی است که در ۷۲ سال گذشته خرگوش‌های استرالیا را به نابودی کشیده است: ویروس میکسوما. اندرو ریدزیست شناس توسعه ای از دانشگاه علمی پنسیلوانیا گفت:

میکسوما صدها میلیون خرگوش را کشته است و مرگبارترین ویروس شناخته شده مهرداران است. این ویروس از تمام ویروس های مهرهداران کشنده تر است.

خرگوش مبتلا به میکسوماتوز / rabbit with myxomatosis

خرگوش مبتلا به میکسوماتوز شدید

پس از شناسایی ویروس میکسوما در سال ۱۹۵۰، کشندگی این ویروس برای خرگوش‌ها کمتر شد. اما دکتر رید و همکارانش متوجه شدند که در دهه‌های ۱۹۹۰ مسیر آن معکوس شده است. آخرین مطالعه پژوهشگرانی که اخیراً منتشر شد، نشان می‌دهد که به‌نظر می‌رسد ویروس در مسیری در حال پیشرفت است که انتقال آن بین خرگوش‌ها بیشتر می‌شود. ویروس به‌طور عمدی میکسوما را وارد استرالیا کردند، با این امید که جمعیت خرگوش‌های این کشور را نابود کند.

در سال ۱۸۵۹، کشاورزی به نام توماس آستین چند خرگوش را از انگلستان وارد کرد تا همه آن‌ها را در مزرعه خود در ویکتوریا شکار کند. بدون وجود شکارچیان طبیعی یا پاتوژن‌هایی که افزایش جمعیت خرگوش‌ها را متوقف کرد، تعداد آن‌ها به افزایش یافتن و به چند میلیونیون رسید. آن‌ها مقدار زیادی از گیاهان را می‌خوردند؛ به‌طوری‌که به تهدیدی برای حیات‌وحش و مزارع پرورش گوسفند در سراسر این قره تبدیل شدند.

در اوایل دهه ۱۹۰۰، پژوهشگران در برزیل راه حلی به استرالیایی‌ها پیشنهاد دادند. آن‌ها ویروس‌های میکسوما را در گونه‌های خرگوش دم‌پنبه‌ای بومی آمریکای‌جنوبی کشف کرده‌اند. این ویروس‌هایی که ازطریق پشه‌ها و کک‌ها منتشر می‌شوند، آسیب کمی به خرگوش‌های دم‌پنبه‌ای وارد می‌کنند. اما وقتی می‌دانم خرگوش‌های اروپایی را در آزمایشگاه خود آلوده کرده‌اند، ویروس میکسوما بسیار کشنده ظاهر می‌شود. خرگوش‌ها، جوش‌های پوستی پر از ویروس می‌شوند و سپس به اعضای دیگر منتقل می‌شوند و معمولاً در چند روز این حیوانات را از پای درمی‌آورند. این بیماری وحشتناک میکسوماتوز نامیده شد.

نمونه‌هایی از ویروس‌های میکسوما را به استرالیا فرستادند. در آن‌جا، پژوهش‌ها در آزمایشگاه‌های خود این موضوع را مورد بررسی قرار دادند که فقط خرگوش‌ها را تهدید می‌کنند و خطری برای گونه‌های دیگری ندارند. برخی از تحقیقات حتی ویروس های میکسوما را به تزریق تزریق می کنند.

از آنجایی که بی‌خطربودن ویروس برای گونه‌های دیگری ممکن است، پژوهشگران آن را در چند محل نگاه‌داری خرگوش پخش کردند تا ببینند چه اتفاقی می‌افتد. خرگوش‌ها به‌سرعت می‌مردند؛ اما مرگ آن‌ها مدتی طول می‌کشید؛ به‌طوری‌که پشه‌ها می‌توانند آن‌ها را نیش بزنند و ویروس‌ها را به خرگوش‌های دیگر منتقل کنند. طولی نکشید مرگ خرگوش‌هایی که صدها مایل دورتر بودند، شروع شدند.

اندکی پس از ورود میکسوما، دکتر فرانک فنر، ویروس‌شناسی استرالیایی، مطالعه‌ی دقیق و طولانی‌مدتی را از میزان کشتار گزارش آغاز کرد. او برآورد کرد که فقط در ۶ ماه اول، بیش از صد میلیون خرگوش را کشته است. دکتر فنر در آزمایش‌های آزمایشگاهی مشخص می‌کند که ویروس میکسوما ۹۹/۸ درصد از خرگوش‌هایی را که بیمار می‌کند، معمولاً در کمتر از دو هفته از پای درمی‌آورد.

ویروس میکسوما / ویروس میکسوما

ویروس میکسوما زیر میکروسکوپ الکترونی عبوری. این ویروس ازطریق پشه‌ها و کک‌ها منتشر می‌شود.

بااین‌حال، ویروس میکسوما خرگوش‌های استرالیایی را ریشه‌کن نکرد. در دهه‌ی ۵۰، دکتر فنر علت این موضوع را کشف کرد: کشندگی ویروس میکسوما کم شده است. در آزمایش‌های او، شایع‌ترین سویه‌های ویروس فقط ۶۰ درصد از خرگوش‌ها را از بین می‌برد و مدت طولانی‌تری تا خرگوش‌ها از پای درآیند.

این طرح با ایده‌های رایجی که در آن زمان وجود داشت، سازگار بود. بسیاری از زیست‌شناسان معتقد بودند که ویروس‌ها و انگل‌های دیگر به ناگزیر، پیدایش می‌کنند تا خفیف‌تر شوند؛ مشکلاتی که به‌عنوان «قانون کاهش بیماری‌زایی» شناخته شدند. گوردون بال جانورشناس، در سال 1943 نوشتند: «درمقایسه‌با انگلیسی‌های جدید تأثیر زیان‌بار کمتری بر میزبان‌هایشان.»

طبق این تئوری، انگلیسی های جدید مرگبار بودند. زیرا هنوز با خود سازگار نشده بودند. این تفکر وجود دارد که اگر میزبان به‌مدت طولانی‌تری زنده بماند، انگلیسی هم زمان بیشتری برای تکثیر و میزبان‌های جدید خواهد داشت.

به‌نظر می‌رسید قانون مقابله با ویروس‌سازی را توضیح دهد که چرا از کشندگی ویروس میکسوما در استرالیا کم شد و چرا این ویروس در برزیل خطری نداشت. این‌ها در مدت بسیار طولانی‌تری در خرگوش‌های دم پنبه‌های آمریکای‌جنوبی پیدا کرده‌اند، تا جایی که اصلاً باعث بیماری نمی‌شوند.

در دهه‌های اخیر، زیست‌شناسان توسعه‌ی منطقی قانون مذکور را رد کرده‌اند. خفیف ترشدن ممکن است برای برخی از پاتوژن ها بهترین استراتژی باشد. اما تنها استراتژی ممکن نیست. دکتر کاتزوراکیس گفت: «نیروهایی وجود دارند که می‌توانند ویرولانس‌ها را به‌سمت دیگری سوق دهند».

مقالات مرتبط:

دکتر رید زمانی که در سال ۲۰۰۸ آزمایشگاه خود را در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا راه‌اندازی کرد، تصمیم گرفت که ویروسی را دوباره بررسی کند. پس از توقف بررسی‌های دکتر فنر در دهه‌های ۱۹۶۰، کسی به‌طور سیستماتیک میکسوما را مطالعه نکرده بود (دکتر فنر به‌دلیل کار روی ریشه‌کن‌کردن آبله مطالعه روی این ویروس را انجام داد). دکتر رید ترتیبی داد تا نمونه‌های دکتر فنر به پنسیلوانیا ارسال شود و او و همکارانش نمونه‌های جدیدتر میکوسما را نیز جمع‌آوری کنند.

محققان DNA ویروس‌ها را توالی‌یابی کردند (کاری که دکتر فنر انجام داد) و آزمایش‌هایی را روی خرگوش‌های آزمایشگاهی انجام دادند. آن‌ها با آزمایش‌هایی از ویروس‌هایی که در دهه‌های ۱۹۵۰ غالب بودند، بودند که درمقایسه‌ها باعث شروع کشندگی کمتری می‌شدند و دکتر فنر راهایی می‌کردند. نرخ مرگ ومیر در دهه‌ی ۱۹۹۰ نسبتاً اندک بود. اما بعد از همه‌چیز تغییر کرد.

تعداد تبارهای جدیدتر از خرگوش‌های آزمایشگاهی را کشتند و این کار را غالباً به روشی انجام می‌دادند: با غیرفعال‌کردن سیستم ایمنی حیوانات. در این شرایط، باکتری‌های روده خرگوش‌ها هستند که در حالت عادی بی‌ضرر هستند، تکثیر پیدا می‌کنند و باعث می‌شوند که کشنده می‌شوند.

خرگوش ها / خرگوش ها

خرگوشها در اطراف یک چاله آب

عجیب و غریب که خرگوش‌های وحشی در استرالیا به ترس وحشتناک حیوانات آزمایشگاهی دکتر رید نشدند. او و همکارانش حدس می‌زدند که سازگاری جدید در ویروس‌ها پاسخی دربرابر دفاع قوی‌تر در خرگوش‌ها بود. مطالعات نشان داد خرگوشهای استرالیایی جهشهای در ژنهای مرتبط با ایمنی ذاتی به دست آورده اند.

ازآن‌جاکه خرگوش‌ها ایمنی قوی‌تری پیدا کرده‌اند، دکتر رید و همکارانش مشکوک شدند که به‌نفع‌ترین ویروس‌ها عمل کرده‌اند که می‌توانند در این دفاع از غلبه کنند. این مسابقه تسلیحاتی مزیتی است که خرگوش‌های وحشی برای مدت کوتاهی از آن بهره می‌بردند، از بین برد. اما‌ها در مبارزه با خرگوش‌هایی که این مقاومت را به دست نیاورده بودند، مانند ویروس‌های آزمایشگاهی دکتر رید بدتر هم شدند.

این رقابت تسلیحاتی هنوز در جریان است. حدود یک دهه پیش، تبار از ویروس های میکسوما در جنوبشرقی استرالیا ظاهر شد. این شاخه که تبار C نام گرفته است، بسیار سریعتر از تبارهای دیگر در حال حاضر است. آخرین مطالعه‌های دکتر رید و همکارانش که هنوز در مجله‌های علمی منتشر نشده است، آزمایش‌ها نشان می‌دهد جهش‌های جدید به تبار C اجازه می‌دهند تا بهتر از میزبانی به میزبانی منتقل شود.

خیلی از خرگوش‌های عفونی شکل عجیبی از میکسوماتوز را نشان می‌دهند و چشم و گوش آن‌ها را به‌شدت متورم می‌شود. چشم و گوش دقیقاً همان جاهایی است که پشه‌ها دوست دارند آن را بنوشند. بنابراین،‌ ویروسها ممکن است بخت بیشتری برای رسیدن به میزبان جدید داشته باشند.

ویروس میکسوما در رابطه با دنیاگیری کوید دروس مهمی به ما ارائه می دهد. هر دو بیماری نه‌تنها تحت‌تأثیر ترکیب ژنتیکی ویروس قرار می‌گیرند، بلکه تحت‌تأثیر دفاع قرار دارند. همان طور که دنیاگیری در سال سوم خود را ادامه می دهد، مردم به دلیل ایمنی ناشی از واکسن ها و بیش از هر زمان دربرابر آن ها هستند.

بااین‌حال، ویروس مانند میکسوما در مسیر ناپذیری خفیف‌ترشدن حرکت کرده است. گونه دلتا مرگبارتر از نسخه اولیه ویروس بوده است. اومیکرون جایگزین دلتا شد که در افراد عادی باعث بیماری خفیف تر می شود. اما آزمایش‌های ویروس شناسان دانشگاه توکیو نشان می‌دهد که نوعی اومیکرون در حال توسعه یافتن و تبدیل شدن به انواع خطرناک‌تری است. دکتر کاتزوراکیس هشدار می‌دهد: «نمی‌دانیم مرحله بعدی آن چه خواهد بود. این فصل نانوشته‌های در مسیر درمان بیماری‌زایی است.