به گزارش زومیت، مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به صورت عملی به تنظیم‌گری سکوهای دیجیتال و فرصت‌ها و چالش‌ها و نیازها پرداخته است.

مرکز پژوهش‌ها در این گزارش، ظهور سکوهای دیجیتال یکی از مهم‌ترین تحولات اقتصادی و اجتماعی عصری است که می‌توان آن را یک انقلاب نامید. مدل سکویی مبنا و عامل موفقیت بسیاری از شرکت‌های بزرگ مانند گوگل، آمازون، مایکروسافت، اوبر، ایربیان‌بی و ایبی است که به‌سرعت در حال رشد هستند.

گزارش این گزارش با وجود مطالعاتی که در مورد تنظیم‌گری اینترنت و فضای مجازی صورت گرفته است؛ اما بحث تنظیم‌گری سکوها (پلتفرم‌) مفهومی نسبتاً جدید می‌شود که در سال‌های بعدی مورد توجه سیاست‌گذاران و بررسی این حوزه قرار می‌گیرد.

در این زمینه در گزارش مرکز پژوهش‌ها آمده است:

بسیاری از کشورهای با رشد و افزایش قدرت این سکوها درمورد نظارت و تنظیم‌گری با چالش‌های روبه‌رو شدند. به‌خصوص درمورد سکوهایی که در مرزهای قانونی و حقوقی عمل می‌کنند. مثلاً چالش قانون مالکیت معنوی در سکوهایی مانند آپارات، گوگل، کار در سکوهای اسنپ و تپسی و قانون حریم خصوصی در سکوهای پیام‌رسان مانند فیسبوک.

آنطور که در این گزارش آمده است، بسیاری از مردم برای سکوها قواعد و قوانین خاص اروپای تعیین شده، مانند اتحادیه هایی که مربوط به مسئولیت سکوهای دیجیتال را در دستور کار خود قرار می دهند.

نتیجه بررسی‌های صورت گرفته در این پژوهش نشان می‌دهد که با ۲ دسته استدلال، تنظیم‌گری خاص برای سکوها نیاز دارد:

  1. دسته اول رشد فزاینده سکوها و اثرگذاری روزافزون آن بر زندگی مردم بسیار است و نمی‌توان نسبت به اثرگذاری آن بی‌تفاوت بود.
  2. دسته دوم چالش‌ها و مخاطراتی است که در صورت عدم توجه به این پدیده و رهاسازی آن، می‌تواند مشکلات عدیده‌ای را برای جامعه و افراد به وجود آورد و حقوق افراد نادیده گرفته شود.

چالش های ظهور پلتفرم های دیجیتال

از نظر مرکز پژوهش‌های مجلس سکوهای دیجیتال مزیت‌هایی از جمله افزایش بهره‌وری، استفاده از بازار ارزش، مناسب‌پذیر، ایجاد مزیت‌های مختلف کار، ایجاد بستر برای ارتقای کسب‌وکارهای تخصصی و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید را دارند.

در این گزارش گزارش شده است که حاکمیت دربرابر این مکان با چالش‌هایی روبه‌رو است که شامل موارد زیر می‌شود:

  • مدیریت میزان دسترسی سکوها به داده ها
  • مدیریت کار
  • نحوه فعالیت سکوهای واسطه‌گری
  • اعمال سیاست های مقیاسی عملکردهای عملکردی در بومی ها

همچنین پژوهش‌های خود در بررسی‌های خود به این نتیجه رسیده است که: «به‌دلیل فقدان استانداردهای شغلی‌ای که در سکوها ایجاد می‌شود و نمی‌تواند سازماندهی و تشکیل اتحادیه‌های کارگری، نیروی کار در سکوها قدرت‌های زنی و دفاع از حقوق خود را از دست داده و امکان مرکز نظارت داشته باشد. و کنترل بر روابط کاری میان نیروی کار و کارفرما از بین میرود.»

در ادامه این گزارش به چالش‌ها اشاره شده است که آن هم انحصار است. در این زمینه مرکز پژوهش‌ها معتقدند این انحصار باعث می‌شود شرکت‌های کوچک در شرکت‌های بزرگ فناوری ادغام شوند.

دسترسی بی‌ضابطه به کاربران ارائه‌شده توسط ارائه‌دهندگان سکوها به گونه‌هایی است که در بهترین حالت شامل کلیه داده‌های مرتبط با عوامل کاربر در مکان‌یابی و استفاده از بی‌مورد از آن می‌تواند باعث ایجاد حریم خصوصی کاربر شود.

مرکز پژوهش ها در بررسی های خود پیشنهاد می کند:

ایجاد نظام قانون و مقررات‌گذاری برای دیجیتال‌های دیجیتال در ایران باید برای توسعه صنعت و نظام حقوقی کشور باشد، زیرا عدم تنظیم‌گری هزینه‌های بسیاری را بر جامعه و حاکمیت تحمیل خواهد کرد.

همچنین به اعتقاد این مرکز با معرفی و رونق سکوها، سیاستگذاران با انواع وسایل و مدل‌های جدید کسب‌وکارها هستند که کاملاً متفاوت از اشکال سنتی آن هستند. هر چند سکوها جزو مهم‌ترین راهبردها و پیش‌گام تحول دیجیتال در بازار واحد می‌شوند، بااین‌حال پتانسیل نوانه آن‌ها چالش‌های ایجاد قانونگذاران و جامعه به وجود آمده است.

بررسی‌ها، بسیاری از کارشناسان معتقدند قوانین و پاسخ‌گویی‌های پژوهش‌های موجود، برای مقابله با چالش‌های دیجیتالی از جمله چالش‌های سکوها، تصمیم‌گیری و مدیریت آن را نمی‌توان انجام داد.

در مورد قانونگذاری سکوهای دیجیتال مخالفان و موافقانی وجود دارد که در این بار می‌گوید: «در مورد مدیریت و تنظیم‌گری سکوها اختلاف نظرهایی وجود دارد. کسانی که از قوانین جدید دفاع می‌کنند، باید نسبت به ایمنی و حفاظت از حقوق و سایر منابع مصرف‌کننده اطمینان حاصل کنند. درمقابل مخالفان مدعی‌اند که هزینه‌ها و شکست‌های نظارتی، بیشتر از شکست‌های بازار است.»

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش خود به راه حلی برای گذر از این چالش‌ها و مشکلات در حوزه تنظیم‌گری و مدیریت سکوهای دیجیتال در کشور اشاره‌ای نیست.