پوست نوک انگشتان دست و پای ما وقتی چند دقیقه در آب می‌مانیم، مانند آلوی خشک، چروکیده می‌شود. اما آیا این پدیده سازگاری است که آیا در گذشته تجربه ای ما به منظور کمک کردن به ما اتفاق افتاده است؟ این موضوع چه چیزی را درباره سلامتی امروز شما می‌کند؟

اگر بیش از چند دقیقه در آب استخر یا حمام بمانید، انگشتان شما دچار تحول چشمگیری می شود و پوست ظریف نوک انگشتان شما چروکیده می شود. این تغییر، اتفاقی آشنا ولی درعین‌حال گیج‌کننده است. زمانی که در آب غوطه‌ور می‌شویم، فقط پوست انگشتان و پای ما چروک می‌شود، قسمت‌های دیگر بدن مانند ساعد، تنه، پاها و بیشتر از قبل، چروکیده نمی‌شود.

چروک‌شدن پوست انگشتان دست و پا در آب، دهه‌ها افکار و پژوهش‌های پژوهشی را به خود ساخته است. بیشتر آن‌ها در وهله اول درمورد علت این پدیده متحیر بودند، اما واقعاً به این سؤال پرداخته می‌شود که هدف از آن چه می‌تواند باشد. شاید جالب‌تر این باشد که انگشتان چروکیده چه چیزی را درمورد سلامتی ما می‌کند.

در آب گرم (40 درجه سانتیگراد)، حدود 3/5 دقیقه طول می‌کشد که نوک انگشتان شروع به چروک شدن کند، می‌کند که در 10 درجه سردتر حدود 20 درجه سانتیگراد این اتفاق ممکن است تا دقیقه طول بکشد. مطالعات بیشتر نشان داده‌اند برای رسیدن به ماشین‌های چروکیدگی، باید حدود ۳۰ دقیقه در آب ماند.

معمولاً اینطور تصور می‌شود که چروک‌شدن نوک انگشتان واکنش غیرفعالی است که در آن لایه‌های بالایی با هجوم آب به سلول‌ها طی فرآیند اسمز متورم می‌شوند. اما در سال 1935، پژوهشگران ساخته شده اند که ممکن است چیزی بیش از این در جریان باشد.

پزشکانی که در حال مطالعه بیمارانی بودند که عصب میانی آن‌ها قطع شد (یکی از اعصاب اصلی که از بازو تا دست امتداد دارد)، متوجه شدند که انگشتان آن‌ها چروک نمی‌شود. عصب میانی نقش‌های زیادی دارد و به کنترل فعالیت‌های سمپاتیک مانند تعریق و انقباض خونی کمک می‌کند. کشف آن‌ها نشان می‌داد چروک‌شدن سرانگشتان در آب، توسط سیستم عصبی کنترل می‌شود.

چروک شدن پوست پا در آب / feet

پوست پاها و دست‌های ما در حمام چروک می‌شود، که بخش‌های دیگر بدن دچار این تحول نمی‌شود.

مطالعات پزشکان در دهه 1979 بیش از پیش در این زمینه ارائه می‌شوند و آن‌ها از روش قراردادن دست‌ها در آب را به‌عنوان آزمایشی برای ارزیابی آسیب عصبی استفاده می‌کنند که ممکن است تنظیمات ناخودآگاهی مانند جریان خون را تحت‌تأثیر قرار دهد، پیشنهاد کند.

سپس در سال ۲۰۰۳، اینار وایلدر اسمیت و آدلین چو، مطالعات عصب‌شناسی که در آن زمان در بیمارستان دانشگاه ملی سنگاپور کار می‌کردند، جریان خون را در دستان خیس‌خورده داوطلبان اندازه‌گیری کردند. آن‌ها دریافتند که وقتی نوک انگشتان داوطلبان شروع به چروک شدن می‌کنند، جریان خون انگشتان آن‌ها به‌طور قابل‌توجهی برای پیدا کردن می‌کرد. وقتی آن‌ها از کرم‌های بی‌حس‌کننده موضعی استفاده می‌کردند که باعث می‌شدند خونی انگشتان داوطلبان سالم به‌طور موقت منقبض شوند، که این کار نیز باعث غوطه‌ور شدن در آب باعث چروک‌شدن انگشتان می‌شود.

نیک دیویس، عصب‌شناس و روانشناس دانشگاه متروپولیتن منچستر که چروک‌شدن نوک انگشتان را مطالعه کرده است، می‌گوید: «وقتی به نوک انگشتان خود که درحال چروک‌شدن است، نگاه می‌کنی، این موضوع منطقی به نظر می‌رسد. سر انگشتان رنگ پریده می‌شود، زیرا جریان خون از سطح دور می‌شود.»

وایلدر اسمیت و همکارانش پیشنهاد کردند که وقتی دست‌های ما زیر آب می‌ماند، مجاری عرق در انگشتان ما باز می‌شود و اجازه ورود می‌دهد. این امر به عدم وجود نمک‌ها در پوست می‌شود. تغییر در تعادل باعث می‌شود رشته‌های عصبی موجود در انگشتان ما شلیک شوند که درنهایت منبض‌شدن خونی اطراف مجاری عرق را در پی دارد. این امر به‌نوبه‌ی خود باعث کاهش حجم گوشتی نوک می‌شود. درنتیجه‌، پوست پوشاننده به سمت داخل کشیده می‌شود و چروکیدگی ایجاد می‌شود. الگوی چروکیدگی به نحوه اتصال لایه خارجی پوست به لایه‌های زیرین آن اضافه می‌شود.

همچنین گفته می‌شود لایه‌های بیرونی پوست ممکن است کمی متورم شوند تا چین‌وچروک را افزایش دهند. اگر فقط پدیده اسمز در این درصد فرآیند دخیل باشد، پوست ما باید تاحد ۲۰ از چروکیدگی که در انگشتان خود می‌بینیم، چروک‌تر شود.

پابلو سائز ویناس، مهندس بیومکانیک در دانشگاه فنی کاتالونیا که از مدل‌های کامپیوتری برای بررسی این مکانیسم‌سازی استفاده کرده است، می‌گوید وقتی لایه‌های بالای پوست کمی متورم می‌شوند و در همان لایه‌های پایینی چروکیده می‌شوند، چروکیدگی خیلی زودتر مشخص می‌شود. او می‌گوید: «برای داشتن سطح طبیعی چروکیدگی، به هر دو نیاز دارید. اگر پاسخ عصبی را نداشته باشید، چروکیدگی توانایی می‌شود.»

اما اگر چروک خوردگی توسط اعصاب ما کنترل می‌شود، به این معنی است که بدن ما به طور فعال دربرابر در آب واکنش نشان می‌دهد. به‌گفته‌ی دیویس، این بدان معناست که علت رخداد آن وجود دارد و فایده‌ای برای ما دارد.

راه رفتن روی سنگ / feet

چروک‌های ناشی از آب ممکن است به اجداد ما کمک کرده باشد هنگام راه رفتن روی صخره‌های خیس یا جستجوی غذاهایی مانند صدف عملکرد بهتری داشته باشند.

این سؤال از فرزندان دیویس درمورد علت چروک‌شدن انگشتان در حمام بود که باعث شد مزیت این پدیده بررسی کند. دیویس به کمک 500 داوطلبی که در سال 2020 از موزه علوم لندن بازدید کرد، مقدار مصرفی را برای گرفتن جسمی پلاستیکی را اندازه گیری کرد.

شاید عجیب باشد که دست‌هایشان خشک و بدون چروکیدگی باشد، نسبت به کسانی که دست‌هایشان خیس بودند، به افرادی کمتری نیاز داشتند و افرادی که دست‌هایشان را خشک می‌کردند بهتر می‌توانستند بدن را در چنگ نگه دارند. اما وقتی خواستار دستان خود را به مدت چند دقیقه در آب فرو می‌بردند، به‌طوری‌که دستانشان چروک می‌شد، حتی وقتی دستانشان هنوز خیس بود، نیروی چنگ زدن آن‌ها در آن دو حالت قرار می‌گرفت. دیویس می‌گوید: «نتایج واضح بود. چروکیدگی اصطکاک بین انگشتان و جسم را افزایش می‌داد. نکته جالب این است که انگشتان ما به این تغییر در اصطکاک سطحی حساس است و ما از این اطلاعات برای اعمال نیروی کمتری برای گرفتن شیء استفاده می‌کنیم.»

جسمی که داوطلبان مطالعه دیویس در دست داشت، وزن زیادی نداشت، بنابراین به تعداد زیادی برای گرفتن آن نیاز نداشت. اما هنگام انجام کارهای انجام شده در محیط خیس، این تفاوت در اصطکاک می‌تواند بیشتر پیدا کند. او می‌گوید: «اگر برای گرفتن چیزی لازم نباشد زیاد چنگ بزنید و فشار دهید، دست‌های شما خسته می‌شوند و بنابراین برای مدت زمان بیشتری می‌توانید این کار را انجام دهید.»

مقالات مرتبط:

یافته‌های او با یافته‌های پژوهشگران دیگر مطابقت دارد که دریافت‌ها و چروک شدن انگشتان دست باعث می‌شود بهتر با اجسام خیس کار کنیم. در سال 2013، گروهی از مشاوران دانشگاه نیوکاسل در بریتانیا از متقاضیان خواستند تا وزنه‌های ماهیگیری و شیشه‌های شیشه‌های مختلف را از ظرفی به ظرف دیگری منتقل کنند.

در یک مورد، اجسام خشک بودند و درمورد دیگر ته ظرف پر از آبی قرار دارند. انتقال اشیاء خیس با انگشتان بدون چروک‌خوردگی، ۱۷ درصد بیشتر از زمانی که اجسام خشک بودند، طول کشید. اما زمانی که انگشتان شرکت‌کنندگان چروک بود، می‌توانستند ۱۲ درصد سریع‌تر از زمانی که انگشتانشان خیس و بدون چروک بود، اجسام خیس را جا‌به‌جا کنند. جالب اینکه تفاوتی در انتقال اجسام خشک با انگشتان چروکیده یا غیرچروکیده وجود ندارد.

برخی از پیشنهادهای پیشنهاد کرده‌اند که چین و چروک‌های روی نوک انگشتان دست و پا ممکن است مانند عاج‌های روی لاستیک یا کف کفش کند. کانالهایی که توسط این چین و چروک‌ها ایجاد می‌شود، به آب از نقطه‌ای بین انگشتان و جسم کمک می‌کند. این امر نشان می‌دهد که انسان‌ها ممکن است در گذشته چین و چروک‌های انگشتان دست و پا را طی کند، به دست می‌آید تا به آن‌ها در گرفتن اجسام و سطوح خیس کمک کند. تام اسمالدرز، عصب‌شناس توسعهی در دانشگاه نیوکاسل که این مطالعه را در سال ۲۰۱۳ هدایت کرد، می‌گوید: «از آنجا که به نظر می‌رسد این امر کمک می‌کند تا در زیر آب بهتر چنگ بزنیم، می‌کنم به حرکت در شرایط خیس یا کار با اجسام زیر. آب ارتباط دارد.»

مثلاً درمورد راه رفتن روی صخره‌های خیس یا گرفتن شاخه‌ها، این ویژگی را می‌توان به اجداد ما مزیتی کلیدی داد یا می‌توان هنگام صید یا جستجوی غذاهایی مانند صدف به آن‌ها کمک کند. اسمالدرز می‌گوید: «مورد دوم نشان می‌دهد که به انسان آسیب می‌زند، در مورد اول، انتظار داریم در نخست‌های دیگر نیز دیده شود.»

چروك‌شدن انگشتان هنوز در نزديك‌ترين نخستين‌هاي خويشاوند ما مانند شامپانزه‌ها مشاهده نشده است، اما انگشتان ماكاك‌هاي ژاپني كه به مدت طولاني در آب گرم حمام مي‌شوند، پس از خوردن خيس در آب چروك مي‌شوند. اسمالدرز می‌گوید فقدان شواهد در نخستی‌های دیگر به این معنا نیست که چنین اتفاقی نمی‌افتد. شاید به این دلیل باشد که کسی هنوز این موضوع را به دقت بررسی نکرده است.

سرنخ‌های جالب دیگری در این مورد وجود دارد که این سازگاری چه زمانی ممکن است در ظاهر ما باشد. شدت چروک شدن نوک انگشتان در آب شور کمتر است و در آب شور نسبت به آب شیرین بیشتر طول می‌کشد تا سرانگشتان چروک شوند.

علت این امر احتمالاً آن است که شیب نمک بین پوست و محیط اطراف در آب شور کم‌تر است و عدم مقاومت نمکی که باعث حرکت رشته‌های عصبی می‌شود، در این محیط شدید کمتری دارد. بنابراین، این پدیده می‌تواند سازگاری داشته باشد که به اجداد ما کمک کرده باشد در محیط‌های آب شیرین زندگی کنند و نه در امتداد خطوط ساحلی.

اما هیچ پاسخ محکمی وجود ندارد و برخی بر این باورند که می‌توانند فیزیولوژیکی تصادفی بدون عملکرد سازگارانه باشند.

ماکاک ژاپنی / میمون ماکاک ژاپنی

فقط یک نخستی‌سان دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد که دچار چروکیدگی انگشتان از آب می‌شود و آن ماکاک ژاپنی است.

عجیب اینکه معماهای گیچ کننده دیگری نیز وجود دارد. برای مثال ایجاد چین‌و‌چروک در پوست دست و پا براثر ماندن در آب، در زنان بیشتر از مردان طول می‌کشد. همچنین، این سؤال وجود دارد که چرا پوست ما دقیقاً از ۱۰ تا ۲۰ دقیقه به حالت عادی برمی‌گردد. آیا داشتن انگشتان چروک خورده برای گرفتن اجسام خشک مناسب نیست؟ اگر داشتن انگشتان چروکیده با چنگ زدن ما در محیط خیس کمک کند، اما هنگام خشکی ضرری ندارد، چرا نوک انگشتان ما را برای همیشه به حالت چروک نمی‌ماند؟

یکی از آن‌ها نمی‌تواند تغییر کند در احساسی که به‌دنبال چروک شدن پوست پیش می‌آید. نوک انگشتان ما پر از اعصاب است و چروک‌شدن پوست چگونه اجسامی را که لمس می‌کنیم، تغییر می‌دهد. دیویس میگوید:

برخی از مردم از آن بیزارند، زیرا برداشتن اشیاء با انگشتان چروکیده حس عجیبی دارد. می‌تواند به این دلیل باشد که کنترل‌های پوستی تغییر موقعیت می‌کند، اما می‌توان بعد از آن روانی نیز داشت. بررسی دلیل آن جالب خواهد بود. ممکن است کارهای دیگری وجود داشته باشد که با انگشتان چروکیده کمتریم آن‌ها را انجام دهند.

اما چروک شدن انگشتان دست و پا در آب می‌تواند اطلاعات کلیدی درمورد سلامتی ما کند. برای مثال، در افراد مبتلا به بیماری‌های پوستی مانند پسوریازیس و ویتیلیگو، مدت زمان بیشتر طول می‌کشد تا چین‌وچروک‌ها ایجاد شوند. انگشتان و دست‌های بیماران مبتلا به فیبروز سیستیک بیش از حد از حد چروکیده می‌شود و این امر حتی در افرادی که ناقل ژنتیکی این بیماری‌ها هستند، دیده می‌شود.

بیمارانی که نوع دو را دریافت می کنند، گاهی اوقات وقتی دستانشان در آب قرار می گیرد، سطح پوست چین و چروک را نشان می دهد. به‌طورمشابه، کاهش چین‌و‌چروک در افرادی که دچار بیماری نارسایی می‌شوند، دیده می‌شوند که شاید در کنترل سیستم‌های بیماری‌های قلبی مانع از آن شود.

چین و چروک نامتقارن انگشتان (که در آن در مدت زمان مشابه ماندن در آب، یکی از دستان کمتر چروک می‌شود)، به‌عنوان نشانه اولیه‌ای از بیماری پارکینسون است، زیرا نشان می‌دهد سیستم عصبی سمپاتیک در یک سمت بدن به درستی کار نمی‌کند. بنابراین، این سؤال است که چرا انگشتان دست و پا در آب چروکیده می‌شوند، هنوز هم بی‌پاسخ است، نحوه چروک خوردن انگشتان در آب به روش‌های شگفت‌آوری به پزشکان کمک می‌کند.