در یک سالی که از وزارت عیسی زارع‌پور بر مسند وزارت ارتباطات و فناوری می‌گذرد، مجموعه‌ای از این اختلالات به مردم تحمیل شده و محدودیت‌های بی‌سابقه‌ای هم تجربه شده است. زارع‌پور برخی از این مشکلات را به مشکلات زیرساختی مرتبط می‌دانند. در این یک سال نیز، وی بر روی توسعه شبکه فیبر نوری و پوشش اینترنت روستایی ایجاد کرده است. اینترنتی که کاربر ایرانی امروز با آن روبه‌روست، با اینترنت سال‌های قبل تفاوت‌های چشمگیری دارد. تفاوت‌هایی که در زمان وزارت عیسی زارع‌پور اتفاق افتاد یا ادامه پیدا کرد.

کنترل، کاهش کیفیت و سرعت اینترنت

کاربران اینترنتی در ایران به‌سختی وارد شبکه‌های اجتماعی فیلترشده می‌شوند و درباره قطع و وصل اینترنت برای هم می‌نویسند: «اینترنت هر روز بدتر از دیروز». پروژه ساخته شده، در آستانه‌ی اخراجم، «یک فایل ۲۰۰ مگی رو یک ساعت دارد دانلود می‌کنه»، «سرعت دانلود از 1.7m/s به 300kb/s»، «سرعت دانلود 15 تا 30 کیلوبایت»، «سایت خارج از کشور». از ایران یا باز نمی‌شه یا سریع پایینه. با فیلترشکن که وصل می‌شم، شدیداً سرعتش پایینه. انگار یه حرکت رو دارن تست میکنن که فیلترشکن وصل میشه. ولی هیچی رو نمی‌شه باز کرد باهاش».

کاربرانی که به شبکه‌های اجتماعی وارد می‌شوند، تجربه‌شان را از سرعت و کیفیت اینترنت و اختلالات به‌اشترک می‌کنند.

آن‌ها برای کارهای ساده‌ای مثل دانلودکردن فایل یا بازکردن این سایت‌ها مدت‌ها کلافه به صفحه‌ی مانیتور خیره می‌مانند. پس از چند سال تجربه افزایش سرعت اینترنت، دوباره همه‌چیز به دورانی بازگشته است که فراموشی داشته باشید، زمانی که با کارت اینترنت به دنیای مجازی و می‌شدند.

زارع‌پور در جلسه رأی اعتمادش قول داده بود که شبکه ملی اطلاعات را در مدت چهار سال تکمیل کند. او بارها ملی کرده است که شبکه‌های اطلاعاتی به‌معنای قطع‌شدن اینترنت جهانی نیست؛ اما مدت‌هاست که سایه‌های شبکه ملی اطلاعات و طرح صیانت و قطع‌شدن اینترنت جهانی بر سر مردم سنگینی می‌کند و نشانه‌ها هم از کیفیت اینترنت پیدا می‌شود.

وزیر ارتباطات در موقعیت‌های مختلف اختلالات اینترنت را رد کرده است. سامانه‌های رادارآروان می‌گویند ارتباطات اینترنتی دیتاسنترهای داخلی در ۴۷ درصد از واقعیت‌ها سال ۱۴۰۰ مشکل بوده و عمده‌ترین مشکل‌ها در شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های پرطرفدار خارجی رخ داده است. درمجموع از ۹ سایت خارجی که ابرآروان آن را در سال گذشته پیش کرده است، ۸۹ درصد اختلالات در سایت‌های خارجی مثل Github، Google، Instagram، Wikipedia و Twitch مشاهده شده است.

از همان آغاز وزارت زارع‌پور، کاهش کیفیت و سرعت اینترنت شروع شد و از اپراتورها دلیل آن را بیان کرد.

اختلال و کاهش کیفیت اینترنت از همان آغاز وزارت زارع‌پور در دولت سیزدهم و شهریور ۱۴۰۰ شروع شد. هم رادارهای شرکت ابرآروان این مشکل را می‌پذیرند و هم خودِ این را کاهش می‌دهند و می‌پذیرند و کنترل می‌کنند. همان زمان اپراتورهای اینترنت ثابت در گفت‌وگو با زومیت اعلام کرد که باعث کاهش سرعت و کاهش کیفیت پهنای باند است.

این تنها بار نبود اما آغازگر اختلالات بعدی شد. بسیاری از مشکلات و کیفیت بد را در آبان همان سال و قطع فیبر دریایی را به‌خاطر می‌آورند. ادامه‌دارشدن کندی و اتصال شبکه‌های اینترنتی به رفع مشکل کابل دریایی ارتباط داده شد. شرکت ارتباطات زیراخت اعلام کرده بود که ۴۳۰ گیگابیت از پهنای بین الملل شرکت ارتباطات زیرساخت به‌دلیل قطع کلاس دوم فیبر دریایی متعلق به شرکت GBI در محدوده دریایی بین قطر و امارات قطعی و مسدود شده است.

قطع‌شدن مسیر فیبر نوری در گرجستان هم باعث شد 1000 نفر از ظرفیت بین الملل این شرکت قطع شود. زارع‌پور در یکی از نشست‌های خبری در ۱۴۰۰ مشکل کیفیت اینترنت را به توسعه‌یافتن زیرساخت‌ها ارتباط داده بود. بااین‌حال، اینترنتی از شرکت‌های مدعی شدند، به اینترنت اختصاص یافتند. زارع‌پور اسفند ۱۴۰۰ گفت که برای افزایش پهنای باند بین الملل به شورای عالی فضای درخواست داده شده است.

همچنان که سرعت اینترنت و کیفیت ضعیف آن ادامه دارد، امسال هم کاربران چند بار با قطعی اینترنت روبه‌رو شدند. مرداد امسال یک بار به‌دلیل قدیمی‌بودن و فرسودگی کابل‌های برق داخلی مرکز ارتباطات و یک بار به‌دلیل آتش‌سوزی در حوضچه‌ای مخابراتی اینترنت کشور قطع شد. بعلاوه براین، شهرهای دیگر هم به‌طور با قطعی و متری مواجه می‌شوند که نمونه‌هایی از آن به شدت دچار مشکل می‌شوند و در برخی از نقاط قطعی اینترنتی خوزستان از فروریختن برجوپل است.

ارتباط های تازه

زارع‌پور با فعال‌کردن اجباری جست‌وجوی امن، همه مردم را کودکان زیر ۱۳ سال فرض کرد. بسیاری از این همه اطلاعات را نشان‌های اجرای پنهانی طرح صیانت می‌دانند

زارع‌پور صراحتاً اعلام کرده است که مسئول فیلترینگ نیست. اما در همین یک سال وزارت او را محدود کرده است. احتمالاً مهم‌ترین پیوند، فعال‌شدن اجباری Safe search در موتورهای جستوجوی گوگل و بینگ بود. این طرح بهانه‌ای حفاظت از کودکان در فضای مجازی اجرا شد؛ اما دولت با اجرای آن همه شهروندان ایرانی را کودکان ۱۳ ساله دانستند. درمقابل محدودیت برای این دو موتور جست‌وجوی، موتور جست‌وجوی یاندکس روسی در ایران پس از سفر وزیر ارتباطات به روسیه رفع فیلتر شد. در دوران وزارت او، سایت Twitch هم فیلتر شده است.

ماجرای فیلترینگ در این دوره فقط با محدودیت از سایت‌ها همراه نبود؛ بلکه با رانت هم گره خورد. جایی که وزیر اعلام کرد برخی از پلتفرم‌های فیلتر شده برای برخی اقشار خاص باز خواهند شد. این فرآیندی است که زارعپور آن را به صورت تخصصی انجام می دهد. اما در واقع رانتی کردن امکاناتی است که به همگان تعلق دارد.

بسیاری از کاربران معتقدند که این همه مشکل و محدود است که به‌تازگی اتفاق می‌افتد، نشانه‌هایی از اجرای پنهانی طرح صیانت است. یکی از نمایندگان مجلس هم اخیراً این مشکلات را به طرح صیانت می‌کند و گفته است که دولت برای کندی و ایجاد همکاری می‌کند. باوجوداین، زارع‌پور در آخرین اظهارنظر در اینباره گفته است که چیزی به اسم اینترنتی ملی نداریم و طرح صیانت تصویب نشده است که اجرا شود.

توسعه فیبرنوری

توسعه‌ی فیبرنوری و تلاش برای پوشش اینترنت در همه‌ی روستاها برنامه‌هایی است که در این مدت در آن زمان ساخته شده است.

یکی از کارهایی که زارع‌پور بر آن بسیار می‌کند، توسعه فیبرنوری و پوشش اینترنت در روستاهاست. توسعه فیبرنوری را نسخه شفابخش اینترنتی کشور می‌داند و از برنامه این وزارتخانه برای پوشش ۲۰ میلیون پورت فیبرنوری تا پایان دولت خبر داده شده است. توسعه فیبرنوری اصلی‌ترین بخش توسعه شبکه اینترنت ثابت است که سال‌ها در ایران توسعه یافته است.

ارتباط روستاها به اینترنت هم ازجمله اهدافی بود که زارع‌پور در این یک سال آن را دنبال کرد. آخرین آمار وزارتخانه، از زمان شروع کار دولت سیزدهم بیش از 1600 روستا به اینترنت متصل شده‌اند. البته از آن‌ها قبلاً هم دسترسی ضعیفی به اینترنت وجود دارد.

اینترنت رایگان

درحال‌حاضر، وزیر ارتباطات اینترنتی را از طریق وزارتخانه‌های مختلف می‌دانست، زارع‌پوری بود که از سال‌ها به افزایش تعرفه‌های اینترنتی ثابت و همراهی روی خوش نشان داد. بسیاری از اپراتورها از ثابت‌ماندن تعرفه‌های اینترنتی شکایت کرده‌اند و آن را مانعی برای توسعه زیرساخت‌ها می‌دانند.

زارع‌پور درکنار افزایش تعرفه‌ها، پروژه‌های اینترنتی رایگان برای دهک‌های پایین را شروع کرد. ابتدا قرار بود سالانه ۳۰ گیگ اینترنت برای سرپرست خانوارهایی فعال می شود که ۴۰۰ هزار تومانی میگیرند. اما در آخرین خبرها گفته شده است تا پایان امسال ۴۰ گیگ به هر خانوار به‌رایگان داده می‌شود. طبق‌ها، این حجم دردی از طبقات پایین دوا نمی‌کند و به‌نظر می‌رسد این دسترسی گروهی از درآمدها را به ابزارهای استفاده از اینترنت هم نمی‌شود.

اگر دوست داشتی امتیاز دادن یادت نره!