جلسه سؤال از وزیر ارتباطات در جلسه علنی مجلس ۲۵ آبان برگزار شد، جلسه‌ای که موضوعات اصلی همان موضوعات مربوط به این وزارتخانه بود و وزارت ارتباطات را در همان حرف‌های همیشگی رای درباره پیشرفت شبکه ملی اطلاعات، توسعه شبکه فیبر نوری و حمایت از پیام‌رسان‌های داخلی تشکیل می‌دهد. مطرح کند. جلسه‌ای که نشان داد شکایت‌های مردم و تذکرات را به گوش افراد نرسیده یا لزومی به پاسخگویی در این زمینه نمی‌بینند.

در شرایطی که تعداد زیادی از مردم دو ماه برای دسترسی به فیلترشکن و ارتباط با پلتفرم‌ها و سایت‌های فیلتر شده جستجو می‌شوند، نمایندگانی از پیام‌رسان‌های داخلی می‌پرسند و وزارت ارتباطات هم‌چنین می‌کند که هدفش پیام‌رسان‌های داخلی است: «برایشان ایجاد می‌کند که مردم استفاده می‌کنند احساس نکنند که با نمونه‌ی خارجی تفاوت دارد و قابلیت‌های ویژه‌تری داشته باشیم..» جلساتی که به گفته‌ی زارع‌پور روزانه در وزارتخانه برگزار می‌شود وضعیت پیشرفت پلتفرم‌های داخلی را رصد می‌کنند و تمام ظرفیت‌ها را برای تقویت آن‌ها پای کار آورده‌اند: «بتوانیم به گونه‌ای تقویت می‌شود که حتی اگر روزی تصمیم گرفته شود، نسخه‌های خارجی در کشور فعالیت‌هایی داشته باشند که در محدوده‌ای باشند که مردم داخلی را بدهند.» الگویی که وزیر از آن دفاع می‌کند همان شیوه‌ای است که از این ابزار آن را ایران‌خودرویی در اقتصاد دیجیتال دانستند. که در آن مردم چاره‌ای جز استفاده از محصول داخلی ندارند اما این اجبار را به پای استقبال می‌نویسند و مدام آمارهایی درباره این استقبال منتشر می‌کنند.

آمارهای پرسش‌برانگیز

وزارت ارتباطات همچنان بر پیوستن افراد به پیام‌رسان‌های داخلی داخلی دارد و آن را به اعتماد مردم می‌داند. او در این جلسه هم اعلام کرد که ۱۷ میلیون ایرانی در یک روز در یک پلتفرم داخلی حضور پیدا کردند و همین پلتفرم کاربرانهای ماهانه بیش از 35 میلیون نفر داشت: «این رکورد تاریخی در جمهوری اسلامی ایران است.» پلتفرمی که وزیر ارتباطات درباره آن صحبت می کند، روبیکاست و این اطلاعات، آماری است که این پیام‌رسان اعلام کرده است. پیش از این رسانه‌ها با محاسباتی واقعاً این را زیر سوال برده‌اند. اگر روبیکا ۳۵ میلیون کاربر فعال ماهیانه دارد یعنی از هر دو نفر کاربر موبایل ایرانی، یک نفر کاربر فعال ماهانه روبیکاست!

همچنین عضو سازمان صنفی در واکنش به آمار حضور کسب‌وکارها در پلتفرم‌های داخلی به زومیت گفته بود که آمارها را نه می‌توان تشخیص داد و نه رد چرا که روی مردم تهران باید از این پلتفرم‌ها استفاده کنند. مردمی که می‌توانند از رعایت حریم خصوصی در پلتفرم‌های داخلی آن‌ها استفاده کنند از نمونه‌های داخلی محتاط ساخته شده است. درمقابل پلتمی که وزیر از آمارهایش می‌گوید از این نشان می‌دهد که این نگرانی بی‌مورد نیست و قبلاً یکی از اشتباه‌هایش ایجاد شده توسط جعلی بود. وزیر ارتباطات درباره این نگرانی اعلام کرده است که حریم خصوصی و داده‌های مردم در پلتفرم‌های داخلی خط قرمز است و با اشاره به گفته‌های سال‌های گذشته در این زمینه احدی حق دسترسی به اطلاعات مردم را در جمهوری اسلامی ندارد. این در حالی است که حفاظت از حریم خصوصی و داده‌های کاربران به برنامه‌های حقوقی پیچیده‌ای و در شرایطی که اجتماعی از بدبینی و بیاعتمادی مردم خبر می‌دهند می‌دهند، سازوکار قانونی باید در این زمینه ایجاد شود. ساز و کاری که هم تضمینی برای رسمیت شناختن حریم خصوصی کاربران دارند و هم سخت‌های جدی برای افراد حریم خصوصی استفاده می‌کنند از داده‌های مردمی که مشخص شده باشند و ضمانت‌های اجرایی آن‌ها دیده شود. این فرآیند حقوقی نه آنطور که وزارت ارتباطات عنوان کرده است از سوی قوه قضاییه که باید از سوی مجلس صورت گیرد.

از آمارهای دیگری که وزیر در مجلس مطرح کرد، برعکس شدن نسبت ترافیک در داخل به خارج بود و آن را نشانه‌ای از اعتماد مردم دانستند: «برای اولین بار نسبت ترافیک در داخل خارج از کشور که قبلاً 30 به 70 بود و 60 درصد از ترافیک مصرفی مردم را به تصویر می‌کشیدند. ترافیکی است که در داخل جمهوری اسلامی مصرف می‌شود. برای اولین بار تردد بیش از دو برابر شده و این نشان می دهد که مردم اعتماد می کنند و در ادامه مسیر این تداوم خواهند داشت.» برخی از وزرای ارتباطات مشخص کرده اند که این محاسبه چگونه انجام می شود و در شرایطی که فیلترینگ شدید در جریان است این آمار چقدر قابل قبول است.

فیلترینگ سرمایه بسیار را به فیلترشکن کرده است. آمار رشد سه هزار درصدی کاربران برای استفاده از فیلترشکن و آماری که سایت کلادفلر داده و می‌گوید ۸۹/۲ درصد از کاربران ایرانی با vpn به اینترنت بین الملل متصل و محاسبات را مخدوش می‌کند. این آمار یعنی کاربران ایرانی که به سایت‌ها و پلتفرم‌های فیلتر شده مثل اینستاگرام، واتساپ و گوگل پلی وارد می‌شوند با IP دیگری غیر از ایران وارد می‌شوند و در آمار کاربران ایرانی نمی‌شوند. زمانی که این آمار قابل استناد خواهد بود که پلتفرم‌های خارجی هم بدون دردسترس بودن، می‌توانند میزان ترافیک آن‌ها را در شرایط طبیعی محاسبه و مقایسه انجام دهند.

تمام منابع وزارتخانه در خدمت شبکه ملی اطلاعات

وزیر ارتباطات همچنین در مورد ضررهایی که در این دو ماه به کسب‌وکارها می‌پردازد، از آیین‌نامه‌ای دولت برای حمایت از کسب‌وکارهایی گفت که بر پلتفرم‌های داخلی فعالیت‌های انجام می‌دهند: «اقدامات اجرایی شروع می‌کنند که کام کسب‌وکارهایی را که در پلتفرم‌های فعالیت‌های داخلی می‌سازند، خواهند کرد. » اظهارنظری که نشان‌های بی‌توجهی به شکایت‌های نهادهای فعال در کسب و کار دیجیتال، از سازمان‌های نصر، کسب‌وکارهای اینترنتی و حتی اتاق‌های بازرگانی است. آن‌ها بارها گفته‌اند که مطالبه‌شان رفع فیلترینگ و افزایش کیفیت اینترنت است. این طرح حمایتی خود را بر روی پلتفرم‌های داخلی گذاشته و به گفته‌های مرتبط با شرایطی که پلتفرم‌ها و کسب‌وکارهای داخلی بقای در اکوسیستم و زنده ماندن هستند. این طرح توانایی آن را ندارد که در آن دغدغه‌های کوتاهی را محقق کنند. در این شرایط هیچ طرح و بسته‌ای جز بازگرداندن اینترنت به وضعیت سابق نمی‌تواند به کسب و کارها کمک کند.

بازگشت به اینترنت به وضعیت سابق که مطالب کم‌تری است، نشان می‌دهد که طرح‌های حمایتی دولت نمی‌تواند کاربران راضی کند. در این دو ماه سخت‌تر شدن روز به روز استفاده از اینترنت، بسیاری از آنها به این نتیجه می‌رسند که باید در نام‌گذاری اینترنتی نظرسنجی انجام شود. فیلترینگ‌های مختلف، قطعی‌های پی در پی در چند ساعت و نقاط، از کار انداختن فیلترشکن‌ها و انواع دستکاری‌هایی که دسترسی به اینترنت را برای کارهای مختلف انجام می‌دهند و همچنین عموم کاربران طاقتفرسا بخشی از اتفاقاتی هستند که در این مدت کاهش می‌یابند. اما هیچ کدام از اینها موضوع این جلسه نبود. موضوع این جلسه فرصتی بود برای اینکه وزارتخانه بر برنامه های خودش کند. بر شبکه ملی اطلاعات که به گفته وزیر ارتباطات تمام منابع وزارتخانه برای آن بسیج شده است. شبکه‌ای که به گفته‌ی متخصصان آن را توسعه می‌دهد، به رشد اقتصاد دیجیتال کمک می‌کند، اما کامل می‌شود آن را محدودسازی اینترنت را هم‌تر می‌کند. همان طور که پیام‌رسان‌های داخلی هم‌زمان با دسترسی به نمونه‌های خارجی می‌خواهند مردم را از اینستاگرام و واتساپ بی‌نیاز کنند. برای توسعه شبکه های فیبر نوری که هر بار اعتراضی در مورد سرعت پایین اینترنت پیدا کرد، بحث به میان آمد. این بار هم وزیر ارتباطات با شبکه‌های فیبر نوری مردم طعم سرعت بالای را می‌چشند و از ۲۰ میلیون خانواری گفت که تا پایان دولت به فیبر نوری می‌رسند. عددی که محقق می شود آن جای سوال.

رضاخواه، یکی از نمایندگان پرسش‌کننده پس از شنیدن صحبت‌های زارع‌پور گفت که از پاسخ‌های وزیر قانع شده است، اما مردم هم با این پاسخ‌ها قانع می‌شوند.

منبع