احتمال کشته شدن یک نفر توسط محیط‌های فضایی که از آسمان می‌افتد ممکن است در نگاه اول به طرز مضحکی کم باشد. هیچ‌کس به این دلیل کشته نشده است، بااین‌حال‌ها، فضای فضایی پس از سقوط به زمین باعث صدمه به افراد و آسیب‌های مالی می‌شود.

با در نظر گرفتن این که انسان در حال پرتاب تعداد بیشتری از ماهواره، موشک و کاوشگر به فضا است، آیا باید به شکل‌های جدی‌تری منجر به ایجاد شکل‌های فضایی فکر شود؟ نتایج آن در مجله نیچر استرو‌نومی منتشر شده است، نتایج مطالعه احتمالی ناشی از سقوط موشک‌های باقیمانده در ۱۰ سال آینده را تخمین زده است.

در هر دقیقه از روزه‌های فضایی به جو زمین وارد می‌شوند و روی سر ما می‌بارند و تقریباً همگی را کامل می‌کنند از این خطر بی‌اطلاعیم. ذرات میکروسکوپی سیارک‌ها و دنباله‌دارها به آرامی ازطریق جو وارد زمین می‌شوند و وقتی به سطح سیاره می‌رسند می‌توانند رؤیت کنند. کارشناسان می‌گویند این ذرات فضایی باعث می‌شود سالانه حدود 40 هزار تن گردوغبار به کره زمین اضافه شود. در نگاه اول این موضوع مشکلی برای ما ایجاد نمی‌کند، بااین‌حال ذرات این چنینی می‌توانند به فضاهای صدمه وارد کنند. جدیدترین نمونه‌های این اتفاق را برای تلسکوپ معروف جیمز وب دیدیم، جایی که ناسا این تلسکوپ را با ریزشهاب‌واره‌های بزرگ برخورد کرده است.

ذرات ناشی از سیارک‌ها و دنباله‌دارها سالانه ۴۰ هزار تن گردوغبار به زمین اضافه می‌شوند.

هر چند وقت‌بار نمونه‌ای از این ذرات در قالب شهاب‌سنگ از راه می‌رسد و شاید هر صد سال یکبار (یا بیشتر) جرمی به طول ده‌ها یک متر بزرگ از عبور کند و باعث ایجاد دهانه‌های بزرگ روی سطح زمین شود. موفق به ندرت پیش می‌آید که به طول چند کیلومتری را به سطح زمین برسانند و باعث مرگ و ویرانی می‌شوند. نمونه‌ای از این اجرام فضایی باعث دایناسورها شد از سیاره‌هایی که اکنون محل زندگی ما محو می‌شوند.

موارد اشاره به نمونه هایی از محیط های طبیعی هستند؛ کشف‌هایی که کنترلی روی زمان از راه رسیدن آن‌ها نداریم، برایمان قابل پیش‌بینی است و کم‌وبیش در سراسر زمین به‌صورت مساوی پدیدار می‌شوند.

بااین‌حال مطالعه‌ی جدید ورود کنترل‌شده‌های فضای مصنوعی به کره زمین را بررسی می‌کند. این گیاهان مصنوعی که توسط انسان ساخته می‌شوند شامل بخش‌های مختلف موشک‌هایی است که ازطریق آن‌ها ماهواره‌ها را به زمین می‌فرستیم. یک نمونه از این زباله‌ها، بقایای موشک چینی لانگ مارچ ۵بی بود که به‌تازگی برفراز اقیانوس هند سقوط کرد.

تحقیقات با استفاده از مدل‌سازی ریاضی درجه‌های انحراف و مدار گردش قطعات باقیمانده از موشک به دور زمین و تراکم جمعیت انسان در زیر آن‌ها به‌همراه داده‌های ماهواره‌های مربوط به ۳۰ سال گذشته، تخمین زده‌اند که بقایای موشک‌ها و سایر مکان‌های فضایی به داخل زمین می‌روند. مناطق فرود می آیند.

دانشمندان می‌گویند که متوجه شده‌اند «خطر کوچک اما قابل توجه» با محوریت ورود دوباره فضای فضایی به زمین در دهه‌های پیش رو دارد. تخمین‌ها نشان می‌دهد که احتمال می‌دهد این مکان‌های فضایی در عرض‌های جغرافیایی جنوبی فرود بیایند بیشتر از عرض‌های جغرافیایی شمالی است. مطالعه‌ی جدید تخمین می‌زند احتمال می‌رود که بدنه‌ای موشک‌ها در عرض جغرافیایی جاکارتا در اندونزی، داکا در بنگلادش یا لاگوس در نیجریه برابر با مناطق بیشتری مانند نیویورک در ایالات متحده، پکن در چین یا مسکو در روسیه است.

تحقیقات احتمالی تلفات انسانی ناشی از ورود کنترل‌شده‌های فضای فضایی به زمین در دهه‌های پیش را محاسبه کرده‌اند. با این فرض‌‌ که هر باربارهایی در منطقه‌ای به وسعت ۱۰ متر مربع پخش می‌شوند، به‌طور میانگین ۱۰ درصد احتمال دارد در دهه‌های پیش رو شاهد یک یا چند نفر در اثر ورود مرگ‌های فضایی به زمین باشند.

خطرات ناشی از ورود فضاهای فضایی به زمین در دهه‌های پیش رو، اما قابل توجه است

تا به امروز احتمال می‌رود این حادثه‌های ناشی از ماهواره‌ها و موشک‌ها باعث وارد شدن آسیب در سطح زمین (یا آسیب به ترافیک هوایی در جو) شود، «ناچیز» بوده است.

اکثر مطالعات علمی مربوط به فضاهای فضایی بر خطری است که ممکن است ماهواره‌های ازکارافتاده در مدار زمین ایجاد کنند. این دسته از ماهواره‌ها ممکن است باعث آسیب به ماهواره‌های سالم شوند و عملکرد آن‌ها را مختل کنند. سوخت‌شده و باتری‌های فعال ممکن است در مدار زمین منتهی شود که در آن حجم‌های فضایی افزایش می‌یابد.

با افزایش تعداد شرکت‌های فعال در صنعت پرتاب موشک و انتقال این حوزه از سازمان‌های دولتی به شرکت‌های خصوصی، «بسیار محتاط است» که تعداد حوادث ناشی از فضایی در فضا و زمین افزایش پیدا می‌کند. مشابه آنچه برای موشک چینی لانگ مارس ۵بی دیدیم. برآورد تخمین ۱۰ درصدی ممکن است یک پیش‌بینی محافظه‌کارانه باشد و نباید دلمان را به آن خوش کنیم.

چه می توانم کرد؟

شماره‌های فناوری‌های امروزی باعث می‌شوند که ورود فضای باز به زمین کاملاً امکان‌پذیر باشد، بااین‌حال پیاده‌سازی فناوری‌های یادشده بسیار پرهزینه است. برای مثال، می‌توان فضاپیماها را «غیرفعال» کرد تا درنتیجه آن انرژی مورد استفاده قرار گیرد (مثل سوخت یا باتری) به جای ذخیره شده، پس از پایان عمر فضاپیما مصرف شود. انتخاب مدار مناسب ماهواره‌ها نیز می‌تواند احتمال تولید فضایی را کاهش دهد. محققان می‌توانند کاری کنند که ماهواره‌های ازکارافتاده وارد مدار پایینی زمین شوند و در آنجا بسوزند.

سقوط ماژول فضایی در عربستان سعودی در سال ۲۰۰۱

مقام‌های عربستان سعودی ماژولی را بررسی کردند که در سال ۲۰۰۱ سقوط کرد.

فعالان صنعت هوافضا تلاش کرده و موشک‌هایی را می‌سازند که می‌توانند از آن‌ها استفاده کنند. اسپیس ایکس بارها از این موشک‌ها استفاده می‌کند و می‌گوید روی موشک‌های چندبارمصرف کار می‌کند. استفاده از موشک‌های چندبارمصرف حجم‌های فضایی را به شدت کاهش می‌دهد، اما بیشتر از مقداری رنگ و براده‌ای فلزی وارد می‌شود زیرا موشک‌ها به روش کنترل‌شده در زمین برمی‌گردند.

بسیاری از سازمان‌های آسیب‌های فضایی ناشی از ورود قطعات باقی‌مانده‌ای موشک‌ها به زمین را به‌عنوان خطر تلقی جدی می‌کنند. آژانس فضایی اروپا گفته است که قصد دارد در سال‌های آینده مأموریتی برای بین بردن فضایی با استفاده از نوعی بازوی رباتیک انجام دهد. دفتر امور اداری سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۰ مجموعه‌دستورالعملی برای کاهش حجم‌های فضایی تدوین کرد. در سال ۲۰۱۸ این رهنمود تغییرات را به خود دید تا به‌شکل جدی‌تری دنبال شوند. نویسندگان مقاله‌های مربوط به مطالعه‌ی جدید می‌گویند که سازمان ملل متحد وضع کرده است تنها رهنمون است و قوانین بین‌المللی نمی‌شود. این‌ها جزئیاتی درباره راهنمایی‌های انجام فعالیت‌های مربوط به کاهش ارائه نمی‌دهند.

مقالات مرتبط:

مطالعه‌ی استدلال جدید می‌کند که با پیشرفته‌تر کردن فناوری‌های امروزی و دقیق‌تر ماموریت‌ها می‌توانم میزان ورود مجدد فضاپیماها و موشک‌ها را به زمین را پایین بیاورم و خطر مرگ و میر ناشی از این آسیب‌ها را در سراسر دنیا کاهش دهیم. محققان می‌گویند محقق شدن، همکاری برای نیاز دارند: «راه‌حل‌ها وجود دارند و همه آن‌ها را دارند که موشک‌های پرتاب می‌توانند با این راهکارها تطبیق دهند».

دولت‌ها برای همکاری با ترکیبی از بی‌سابقه‌های نیستند و پیش‌تر نمونه‌ای از این اتفاق را در توافقنامه ممنوعیت استفاده از موادی که باعث تخریب لایه‌های ازون می‌شوند مشاهده می‌کنند. متأسفانه به‌طور معمول باید به رویدادی بزرگ با عواقب توجه شود که نیمکره‌ای رخ شمالی می‌دهد تا دولت‌ها به همه بیایند و به‌صورت‌جانبه اقدام کنند. از طرفی تغییر پروتکل‌ها و کنوانسیون‌های بین‌المللی زمان‌بر است.

۶۵ سال از اولین ماهواره به فضای پرتاب می‌گذرد. اگر دولت‌ها هرچه سریع‌تر به نوعی معاهده‌های بین‌المللی با محوریت محیط‌های فضایی دست پیدا کنند، احتمالاً در ۷۰ سال این رویداد، اتفاق بزرگی خواهد بود. چنین توافقنامه‌ای می‌تواند به نفع همه کشور باشد.

اگر دوست داشتی امتیاز دادن یادت نره!