درست یک ماه از فیلتر شدن اینستاگرام و واتساپ می‌گذرد. پلفترم‌های خارجی که مخل امنیت خوانده شده و چون باعث بروز ناامنی در سطح جامعه می‌شدند، از دسترس کاربران ایرانی داخل کشور خارج شدند. همان‌طور که همیشه فیلتر کردن راهی برای کاهش دسترسی کاربر به اطلاعات مختلف بوده است، این بار هم اینستاگرام و واتساپ با این استدلال که با انتشار اخبار و تصاویر مختلف به آچه ناآرامی خوانده شده، دامن می‌زنند فیلتر شدند.

فیلتر شدن این پلتفرم‌های بین‌المللی نتایجی مانند رشد استفاده از VPN، خسارت مالی به کسب‌وکارهای فعال در اینستاگرام، تغییر الگوی مصرف اینترنت را به‌دنبال داشته و حالا، سامانه راستی‌آزمایی «فکت‌یار» از افزایش اقبال کاربران به رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی درنتیجه فیلتر شدن اینستاگرام خبر داده است.

تعامل بیشتر کاربران با رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی

بررسی‌های انجام‌شده در گزارش سامانه فکت‌یار، که راه پرداخت آن را منتشر کرده است، نشان می‌دهد نرخ تعامل، میزان رشد فالوئر، متوسط لایک‌های هر پست و متوسط تعاملات هر پست در صفحات مربوط به رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی و همچنین برخی از رسانه‌های داخلی درنتیجه فیلترینگ اینستاگرام افزایش داشته است؛ البته در این میان، کاربران به رسانه‌های خارجی فارسی‌زبان اقبال بیشتری نشان داده‌اند.

از منظر نرخ تعامل، همه رسانه‌ها از جمله ایران اینترنشنال، ایران وایر، من و تو، ایسنا، ایرنا، یورو نیوز، صدای آمریکا، دویچه وله فارسی و بی‌بی‌سی فارسی رشد و افزایش را تجربه کرده‌اند. در میان 10 رسانه بررسی‌شده فقط خبرگزاری فارس است که کاهش در نرخ تعامل داشته است.

در میان این ۱۰ رسانه، ایران وایر بیشترین رشد در نرخ تعامل را تجربه کرده است و درحالی‌که پیش از فیلتر شدن اینستاگرام نرخ تعامل ۱.۲۶ درصد داشته، پس از این اتفاق این نرخ به ۲.۸۲ درصد رسیده است. تا ۲۰ روز قبل از فیلترینگ، نرخ تعامل خبرگزاری فارس ۱.۸۰ درصد بوده که پس از فیلترینگ به ۱.۷۵ درصد رسیده است.

متوسط تعامل در هر پست از هر یک از رسانه‌های خبری نام‌برده، برای تمام رسانه‌ها به جز خبرگزاری فارس بالا رفته است. در این گزارش متوسط تعامل از مجموع کامنت‌ها و مجموع لایک‌های هر پست به دست آمده است. تا پیش از اعمال فیلترینگ متوسط تعامل هر پست از خبرگزاری فارس ۳۴ هزار و ۷۷۳ مورد بوده است که پس از فیلتر شدن اینستاگرام به ۳۴ هزار و ۵۸ مورد رسیده است. صفحات اینستاگرام رسانه‌های خبری ایران اینترنشنال، من و تو و بی‌بی‌سی به‌ترتیب بیشترین رشد در متوسط تعامل برای هر پست را تجربه کرده‌اند.

متوسط تعامل هر پست از صفحه ایران اینترنشنال ۸۱ هزار و ۷۰۰ تعامل به بیش از ۱۲۲ هزار و ۴۰۰ مورد رسیده است. بی‌بی‌سی فارسی افزایش ۳۰ هزار موردی داشته و از ۵۸ هزار و ۷۴۵ تعامل به ۸۸ هزار و ۴۹۶ تعامل رسیده و تعامل هر پست در صفحه من و تو نیز از بیش از ۸۶ هزار به بیش از ۱۰۶ هزار مورد رسیده است. سایر رسانه‌های بررسی‌شده در گزارش فکت‌یار نیز بین دو هزار تا ۱۱ هزار افزایش متوسط تعامل برای هر پست را داشته‌اند.

فالوئر و لایک بیشتر برای خارجی‌ها

تعاملات با صفحه‌ها یا پست‌ها بر میزان فالوئر صفحات رسانه‌های خبری نیز اثر داشته است. در میان ۱۰ رسانه بررسی‌شده در این گزارش، رسانه‌های خبری فارسی‌زبان داخلی، یعنی فارسی، ایرنا و ایسنا، رشد منفی داشته‌اند. این در حالی است که رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی رشد قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. نکته مهم در این آمار، عدم رشد میزان فالوئر برای صفحه بی‌بی‌سی فارسی است؛

در بازه پیش و پس از فیلترینگ متوسط لایک‌های هر پست در صفحات این رسانه‌های خبری نیز تفاوت‌های قابل توجهی داشته است. همه رسانه‌های بررسی‌شده در گزارش فکت‌یار به جز خبرگزاری فارس، رشد در میزان لایک را تجربه کرده‌اند. در میان این رسانه‌ها، ایران اینترنشنال از متوسط ۷۷ هزار و ۵۸۲ لایک در بازه قبل از فیلترینگ به بیش از ۱۱۸ هزار و ۵۰۰ لایک در بازه پس از فیلترینگ رسیده است.

پست‌های بی‌بی‌سی فارسی، من و تو، صدای آمریکا، دویچه وله فارسی، یورو نیوز، ایران وایر، ایسنا و ایرنا نیز در هفته‌های اخیر بیش از پیش لایک شده است، اما فارس که پیش از فیلتر شدن اینستاگرام به‌طور متوسط ۳۳ هزار و ۴۴۰ لایک برای هر پست را داشته است، پس از فیلترینگ میزان لایک‌هایش به ۳۱ هزار و ۸۹۶ مورد رسیده است.

بنا بر این گزارش، به نظر می‌رسد فیلتر شدن اینستاگرام باعث رونق رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی شده و بیش از پیش توجه مخاطب را به این رسانه‌ها جلب کرده است.

منبع