بودجه ریزی یکی از مهم ترین و اصلی ترین فعالیت هایی است که به جرات می شود گفت تمام مدیران نگاه ویژه ای به آن دارند و همیشه جزو وظایف اصلی خودشون رو می گنجونند.

قبل از اینکه بخوایم وارد تعریف بودجه شود، باید یک مورد با هم دیگر توافق کنیم و آن اینکه، بودجه ریزی با برنامه ریزی تفاوت دارد.

در واقع برنامه ریزی یک مرحله قبل از بودجه ریزیه. شرکت ها در زمان مشخص کردن استراتژی ها و اهداف خودشون برای آینده، فاکتورهای موفقیت رو هم برای خودشون تعریف می کنن. فاکتورهایی که کارمندان در قبال آنها مسئولند.

برنامه ریزی معمولا چند ساله است و چیزی نیست که هر ساله عوض شه یه جورایی میشه اون رو استراتژی شرکت دید. در حالی که بودجه یک فرآیندی است که برای یک دوره ی مشخص ( معمولا یک ساله و یا شش ماهه ) بسته می شود.

در واقع برنامه ریزی (Planning)، “چیزی که هستیم و میخواهیم در آینده بشویم” هست و بودجه ریزی (Budgeting) نحوه تخصیص منابع برای رسیدن به آن چیزی است که در برنامه ریزی میخواهیم در آینده بشویم.

خب حالا فکر کنم بهتر بتوانم توقعمون رو از بودجه ریزی داشته باشیم.

بودجه یک برنامه مالی برای کنترل عملیات کسب و کار و داشتن به نتایج آتی هست. اگر بودجه ریزی به طور خودکار و سیستماتیکی تهیه شود و نظارت کافی روش وجود داشته باشد روی عملکرد تاثیر مثبتی میزاره.

توی بودجه ریزی عوامل خارجی مانند روند بازار، شرایط اقتصادی و موارد مشابه رو هم باید در نظر گرفت وبعدش شرایط مطلوب و اولویت های سازمان رو با اونها تطبیق بدیم. به عنوان مثال وقتی تورم کشور سر به فلک گذاشته و قدرت خرید مردم را کاهش داده است، شاید خیلی منطقی نباشد به سمت تولید محصول یا خدمات بریم که نیاز به اصلی مردم نیس و بهای درخورشو بهمون نمی پردازد.

دوره ای که یک بودجه میتونه پوشش بده، به ریسک اون و کار، فروش و پیشرفت عملیاتی، روش های تولید و چرخه تولید داره و معمولا از دوره های سه ماهه تا یک ساله تهیه میشه. مطمئناً در نظر داشته باشید هر چه دوره ای تحت پوشش طولانی تر شود، میتونه اطلاعات و پیش بینی های کمتر قابل اعتمادی رو به ما بده، پس سعی کنید بودجه را با دوره ی بلند داری تهیه کنید، حتما بودجه های با سطح کوتاه ترشم. تهیه کنید تا ببینید درست تری از وضعیت داشته باشید

اولین قدم برای ایجاد بودجه، تعیین اهداف و استراتژی های کلیدی کسب و کار است که می تواند به بلندمدت خاص، بودجه های سالانه و برنامه های عملیاتی تبدیل می شود. هدف های شرکت ها معمولا به رشد درآمد، به کمترین هزینه، پلن های فروش، برنامه های تولید، بازگشت سرمایه و کیفیت محصول یا خدمات. اینا همه چیز همه چیز ی شرکتاس ولی تکنیک ها و جزئیات تهیه، بررسی و بودجه در شرکت های متفاوت و هر کسب و کاری مناسب با نیازه خودشه که بودجه رو تهیه می کنه.

اگر بخواهم مهم ترین مراحل توی بودجه ریزی رو بگم اینا میشن: برنامه ریزی، هماهنگی، هدایت و مدیریت، تحلیل و تحلیل و کنترل.

یعنی شما نباید یک سری اعداد و ارقام اکتفا کنید، بلکه باید از طرح پیشنهادی دفاع کنید و آن رو برای همه افراد درگیر توضیح دهید و وظایف هماهنگی بین آن افراد رو هم شما دارید.

حالا ببینیم ویژگی های یه بودجه کارا چیه:

  • قابلیت پیش بینی داشته باشد
  • کانال های ارتباطی، مسئولیت و صلاحیت افراد رو مشخص کنه
  • از اطلاعات قابل اعتماد و به موقع حسابداری پشتیبانی می شود
  • با شرایط شرکت سازگار باشه و افراد اون کسب و کار بتونن درکش کنن

بودجه ای که این ویژگی گل ها رو داشته باشد گلیس از های بهشت!!

بودجه یک ابزار مفید تو تخصیص منابع، ایجاد تغییرات بین کار، برنامه ریزی تولید و راه اندازی کسب و کار هست. در واقع بودجه ریزی یه سری چیزا هستن که باید هر کسب و کاری بهشون توجه کنه، مثل چی:

تعداد نیروی انسانی مورد نیاز شرکت، برنامه ریزی برای تولید یا فروش مورد انتظار، روابط با تامین کننده های شرکت و بالعکس فروشنده های هدف، قیمت گذاری محصولات و خدمات، معرفی و توسعه محصول جدید، فرآیندهای فناوری مورد نیاز، سطح موجود مورد نیاز برای شرکت های تولید)، ارائه خدمات کم مصرف و یاسوخ شدن محصولات. به نظرم اینا چیزای مهم هستن که میشه گفت تمام کسب و کارها از کوچیک تا بزرگ باید بهش توجه کنه.

بودجه باید از پذیرشی و چابکی خوب باشد، تا اگر یک اتفاق غیر منتظره افتاد، کمترین زمان برا برنامه ریزی کرد و توی بودجه اون گنجوند. اینجوری کمتر سمت تصمیم گیری‌های فورس و هول هولکی میریم.

کلام آخر اینکه، بودجه یک ابزار وجود دارد و موفقیت آن به هر عملکرد مدیریتی آن شرکتی است که قدر مدیران شرکت به تهیه و اجرای صحیح برنامه ی بودجه اهمیت، توجه هم به دقت بیشتر رو معطوف به میکنن.

امیدوارم براتون مفید بوده باشه این نوشته.

متن بعدی از مدل های بودجه ریزی و ویژگی های هر کدومشون براتون میگم.

اگر دوست داشتی امتیاز دادن یادت نره!