عنکبوتهای جهنده در طول روز طعمه‌هایشان را جست‌وجو و تعقیب می‌کنند و در نهایت مثل گربه به آن‌ها هجوم می‌برند. وقتی هوای تاریک می‌شود، این شکارچیان کوچک‌جثه است که هم‌چنان نیست را آویزان می‌کنند و شاید خواب هم ببینند.

پژوهشگران می‌گویند گونه‌های از عنکبوت‌های جهان با نام علمی Evarcha arcuata در همان حین که پاهایش را به‌شکل می‌کند و چشم‌هایش را حرکت می‌دهد، چیزی شبیه به خواب REM از خود به می‌گذارد. مرحله REM از خواب در پستانداران با حرکات سریع چشم است که در جریان آن بیشتر رؤیاهایمان را می‌بینیم.

مطالعه‌ی جدید نشان می‌دهد که احتمالاً خواب REM در بین حیوانات رایج‌تر از آن است که فکرش را می‌کند. این موضوع می‌تواند به دانشمندان برای گره‌گشایی از اسرار تکامل خواب REM و هدف این مرحله از خواب کمک کند. لورن سامر رونیزیست‌شناس حسی در مؤسسه‌های تحقیقاتی و توسعه‌های زیستی لایبنی‌هایی که در مطالعات انجام‌شده به‌طور عمده انجام می‌شود، می‌گوید خواب REM در گونه‌هایی مانند عنکبوت است که از نظر زیستی متفاوت با ما انسان‌ها «واقعاً شگفت‌انگیز» است.

دانیلا روسلربوم‌شناس رفتاری در دانشگاه کنستان‌های آلمان و از نویسندگان مقاله، می‌گوید از اینکه عنکبوت‌های جهاننده در شب‌ها گاهی به‌صورت وارونه را آویزان می‌کنند، غافل می‌شوند.

احتمالاً خواب REM در بین حیوانات رایج‌تر از آن است که فکرش را می‌کردیم

دکتر روسلر شروع به فیلمبرداری از عنکبوت‌ها کرد و متوجه یک رفتار عجیب دیگر در آن شد: «عنکبوت‌ها به صورت عملی حرکات دیوانه‌وار با پایشان انجام می‌دهند و شروع به لرزیدن می‌کنند. این اتفاق من را یاد یک گربه یا سگِ خوابیده انداخت. منظورم گربه یا سگی که در حال رؤیا دیدن نیست.»

این نوع حرکات یکی در اندام‌ها از نشانگرهای خواب REM است. در این مرحله از خواب بیشتر بدن شل می‌شوند و فعالیت مغز شبیه حالت بیداری است. نکته مهم دیگر، حرکات سریع چشم است. (خواب REM نام خود را از حرکات سریع چشم گرفته است.) بااین‌حال شناسایی خواب REM در حیواناتی مانند عنکبوت که چشم‌ها ثابت می‌کنند، مشکل دارند.

آنطور که نیویورک تایمز می‌نویسد، بخشی از چشم عنکبوت جهاننده حرکت می‌کند. عنکبوت‌های آکروبات‌باز دارای مجموعاً هشت چشم هستند و در پشت عدسی دو چشم بزرگ آن‌ها شبکیه‌های جذب‌کننده نور وجود دارند که با هدف اسکن محیطی حرکت می‌کنند. بیرونی بدن بندپایان معمولاً مجاری موزشکل را پنهان می‌کند، بااین‌حال این مجاری روی بدن عنکبوت‌های نوزاد دیده می‌شود چون آن‌ها اسکلت خارجی نیمه‌شفاف دارند.

اعضای تیم دکتر روسلر در بچه‌عنکبوت‌هایی که کمتر از ۱۰ روز از تولدشان می‌گذشت و در حال اقامت بودند به‌دنبال شبکیه‌ای متحرک گشتند. پل شاو، عصب‌شناس در دانشکده پزشکی دانشگاه واشینگتن، می‌گوید: «این کار بسیار هوشمندانه است.» او می‌گوید در مطالعه‌ی بعدی حیوان مناسب را برای یافتن پاسخ سؤال‌هایشان انتخاب کردند.

تماشای ویدئو در آپارات

دانش‌آموز در شب با استفاده از دوربین فروسرخ از عنکبوت‌ها فیلم گرفته‌اند. در تمام ۳۴ عنکبوت شبکیه‌ای چشم و اندام‌ها به‌صورت هم‌زمان به حرکت درآمدند و این حرکت معمولاً هر بار ۸۰ ثانیه طول کشید. به‌علاوه عنکبوت‌ها هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه حرکات شبکیه و اندام‌ها را تکرار کردند.

دانش‌آموزان رفتارهای بسیاری را مشاهده کردند، از حرکت‌های مستمر اندام تارساز تا جمع‌آوری همه پاهائی که تداعی‌کننده عنکبوت‌های مرده بودند، انجام شود. فشار داخل پروزوما برای مقابله با فلکسور از بین میرود).

دکتر روسلر می‌گوید حتی پس از چند ساعت تماشای فرآیند خواب را احساس کرده است. او می‌گوید تحرکات هر عنکبوت، به نظر می‌رسید: «همیشه مشتاق بودم که REM بعدی را ببینم». دکتر سامر رونی می‌گوید اطلاعاتی را که در مطالعه‌های اخیر مشاهده کردید با برخی از نشانه‌های خواب REM همپوشانی نزدیکی دارد. دکتر سامر رونی با اشاره به انقباضات پا، عضله‌های شل‌شده و حرکات چشم می‌گوید: «تمامی آن‌ها مثل حرکاتی مشابه در پستانداران به نظر می‌رسند».

یک دانشمند: «دلیل وجود ندارد که فکر کنم عنکبوتها رؤیا نمی‌بینند»

دانش خواب REM را غالبا در پستانداران مطالعه کرده اند. تشخیص این‌که در حیوانات چه عواملی در خواب REM را نشان می‌دهند، بااین‌حال، می‌گویند که از خواب REM در پرندگان، سرپایان و خزندگان پیدا کرده‌اند. نتایج مطالعه‌شده در عنکبوت‌ها نشان می‌دهد که احتمالاً خواب REM قدیمی‌تر یا همگانی‌تر از تصورات پیشین پژوهش است.

دکتر روسلر و اعضای تیمش در تلاش‌اند تا بفهمند که آیا عنکبوت‌ها واقعاً خواب هستند یا نه. یک راه برای فهمیدن خواب بودن، بررسی سرعت برانگیخته شدن عنکبوتها پس از حرکت است. در واقع اگر عنکبوت‌ها در حالت آویزان دیرتر از عنکبوت‌هایی که می‌دانیم در حال حاضر برانگیخته شده‌اند، می‌توانیم بگویم که خوابیده‌اند.

اگر مطالعاتی که عنکبوت‌ها را نشان می‌دهند، واقعاً می‌خوابند، پژوهشگران می‌توانند با جلوگیری از عنکبوت‌ها از خواب آن‌ها را به خوابیدن مورد بررسی قرار دهند. اگر عنکبوت‌های کم‌خواب سریع‌تر بخوابند و زمان بیشتری را در حالت REM بگذرانند، این موضوع می‌تواند بیشتر درباره‌ی تجربه‌های خواب REM توسط عنکبوت‌ها را نشان دهد.

مقالات مرتبط:

به‌گفته‌ی خواب ممکن است عنکبوت‌ها به برخی از افراد نیز در انسان‌ها دسترسی پیدا کنند. بارت کلاینحشره‌شناس در دانشگاه ویسکانسین-لا کراس که در مطالعه انجام شد، می‌گوید: «بسته به این که رؤیا ببیند چگونه می‌بینید، هیچ دلیلی وجود ندارد که فکر کنید عنکبوت‌ها رؤیا نمی‌بینند.» دکتر کلاین در ادامه می‌گوید که احتمالاً عنکبوت‌ها در خواب تکراری از خاطرات خود را می‌بینند و با استفاده از آن‌ها مشکلات احتمالی را حل می‌کنند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد عنکبوت‌های جهنده نسبت‌ به بدن‌شان مغزی پیچیده دارند و در برخی از مطالعات اعلام شده‌اند که این جانوران می‌تواند مسیر حرکت خود را به برنامه‌ریزی کند. عنکبوت‌های جهنده جانورانی شکارچی‌اند که حشرات یا عنکبوت‌های دیگری را می‌سازند که گاهی هم می‌توانند شکار کنند. این عنکبوت‌ها حرکاتی هماهنگ انجام می‌دهند و برخی از آن‌ها برای جلب توجه عنکبوت ماده حرکاتی موزون به نمایش می‌گذارند.

دکتر کلاین می‌گوید که به عقیده‌ی او رؤیا دیدن عنکبوت‌های جهان احتمالاً شامل دراماتیک‌ترین لحظات زندگی آن‌ها می‌شود. نتایج این مطالعه در مجله علمی Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده است.

اگر دوست داشتی امتیاز دادن یادت نره!