هم‌اکنون میلیون‌ها نفر در سراسر جهان تأثیرات تغییرات اقلیمی را به‌طور مستقیم لمس می‌کنند. گرمای تابستان امسال نیز بر شکستن رکوردهای بسیاری از نقاط جهان، باعث افزایش بین محصولات کشاورزی، قطع برق، افزایش آتش سوزی‌های ویرانگر در طبیعت و آسیب به جاده‌ها و بزرگراه‌ها می‌شود. تخمین زده می‌شود که این گرمای بی‌سابقه هزاران نفر را تنها در اروپا به کام مرگ بکشند.

تغییرات تغییرات اقلیمی برای بسیاری از افراد صرفاً موضوعی بود که در مقالات یا مصاحبه‌های خود به آن می‌پرداختند. اما تبدیل شدن این کلمات به واقعیت آن‌ها با این سرعت گیج‌سازی و نمود آن به صورت کوردشکنی‌های دمایی، ابرکسالی‌ها و آتش‌سوزی‌های و پی‌درپی برخی از آن‌ها را به این فکر فرو برده است که ممکن است تغییراتی سریع‌تر از انتظارات از رسیدن به پیشرفت باشد. آیا این پدیده‌های اقلیمی شدید، شدیدتر از پیش‌بینی‌های انجام‌شده توسط مطالعات علمی صورت‌گرفته برمبنای سطح فعلی گازهای گلخانه‌های موجود در اتمسفر زمین هستند؟

مقاله مرتبط:

آنطور که به نظر می‌رسد از دو بخش تکشیل می‌شود که هر کدام جواب‌های متفاوت با جزئیات و ریزه‌کاری‌های مختلف دارند.

در همان ابتدا باید مدل‌سازی‌های رایانه‌ای را برای شبیه‌سازی پاسخ اقلیم زمین به بررسی فزاینده‌های گازهای گلخانه‌ای در اتمسفر تا حد زیادی درست کرد، به‌خصوص در نظر گرفتن این موضوع که نمی‌توان آن را شبیه‌سازی‌ها برای پیش‌بینی رویدادهای منطقه‌ای خاص استفاده کرد. اما پشت‌سرهم گرمای گرمای بیشتری می‌توانم فکر کنم به این فکر کنم که آیا این مدل‌ها می‌توانند فرکانس‌ها و شدت آن‌ها را درک کنند و این‌که عوامل دیگری می‌توانند بر درستی پیش‌بینی‌های مدل‌های تأثیرگذار یا نه. سوأل اصلی که باید به آن پاسخ داده شود این است که رویدادهای رویدادهای بعدی چه تأثیری بر وضعیت اقلیمی زمین در دهه‌های پیش‌رو خواهد داشت.

آیا تغییرات اقلیمی دلیل اصلی نمایش گرمای اخیر است؟

پاسخ بسیار مثبت است. گرمایش جهانی نسبت به دماهای تابستانی معرفی کرده است که نتیجه آن چیزی نیست که ممکن است افزایش یابد. موضوعی که پیش از این از این مطالعات علمی متعدد به‌وضوحانه آن را پیش‌بینی کرده بود.

فردریک اوتویکی از مدیران سازمان اسناد جهانی هواشناسی در یک بیانیه‌ی مطبوعاتی در خصوص تلویزیون گرمای بی‌سابقه در اروپا اظهار کرد:

تغییرات اقلیمی عامل ایجاد گرما ازجمله‌ گرمای فعلی است. گرمایی که قبلاً به‌ندرت اتفاق می‌افتد، اکنون به یک اتفاق معمول تبدیل می‌شود و گرمایی می‌شود که آن‌ها قبلاً غیرممکن بود، آن‌ها باعث مرگ انسان‌ها می‌شوند.

آیا تغییرات اقلی سریع‌تر از انتظارات تحقیقاتی از راه رسیده است؟

پاسخ به این سوال در حالت کلی آن منفی است. در واقع ارتباط افزایش ورود گازهای گلخانه‌ای به‌داخل اتمسفر با افزایش سرعت جهانی در شبیه‌سازی‌های به دست‌آمده از مدل‌های اقلیمی نه‌چندان دهه‌ی ۱۹۷۰ نیز پیش‌بینی شده بود. تحقیقات و مطالعات متعدد ازجمله آخرین گزارش اقلیمی سازمان ملل نشان می‌دهد که چگونه الگوی دما بر اساس پیش‌بینی‌های قبلی دستخوش تغییر کرده است. شباهت بین سناری پیش‌بینی‌شده توسط پژوهشگران با آن‌چه اتفاق افتاده است. گویی از چند دهه پیش به جهان باید توجه داشته باشد.

حقیقت این است که آخرین اطلاعات فزاینده‌ای بین تصور وجود دارد که شاید نسل نسل از مدل‌های اقلیمی بر افزایشی بیش‌تر توسعه یافته باشد. اوایل برجسته برجسته‌ای مانند زک هاوس‌فادر، کیت مارول، گوین اشمیت و با انتشار مطلبی در ژورنال علمی نیچر عنوان کردند که مدل‌های اقلیمی ممکن است دیگران را افزایش دهد از فزاینده گازهای گلخانه‌ای را فراتر می‌دهد.

آیا پیش‌بینی مدل‌های اقلیمی در مورد رویدادهای شدید هواشناسی غلط از آب درآمد؟

گاهی اوقات اینگونه است اما پاسخ ساده‌ای برای این مسئله پیچیده وجود ندارد. علم می‌گویند برخی رویدادهای هواشناسی و اقلیمی سریعتر و شدیدتر از پیش‌بینی‌های قبلی و مدل‌های اقلیمی فعلی به‌وقوع پیوسته‌اند. از این رویدادها عبارت‌اند از نرخ ناپدید شدن یخ قطبی، وسعت زمین‌های سوخته در اثر آتش سوزی‌های افزایش و افزایش شدید قاره‌ای اروپا.

دنیل اسویندانشمند اقلیم‌شناسی دانشگاه کالیفرنیا در لس‌آنجلس می‌گوید:‌

شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد برخی از رویدادهای اقلیمی را سریع‌تر از حد انتظار از رسیدن به آن‌ها یا این که آن‌ها به‌طور واضح در پیش‌بینی‌های مدل‌های اقلیمی گنجانده نشده بودند، به‌دست می‌آیند. اما شاید این موضوع نباید برای ما حیرت‌آور باشد.

دلیل موضوع فوق این است که در چندین نمونه از مدل‌های اقلیمی برای رویدادهای شدید هواشناسی در یک منطقه‌ای خاص توسعه داده نمی‌شوند. وظیفه اصلی این مدل‌سازی‌های شبیه‌سازی تغییرات زمانی در زمان‌های مختلف است.

معلم‌بهخوبی از مدل‌های اقلیمی آگاه شد و در این‌باره به کافی شفاف‌سازی کرده‌اند. با این‌که مدل‌های اقلیمی از زمان ظهور خود همیشه در مسیر پیشرفت و ارتقاء قرار گرفته است. اما این مدل‌ها را در نظر داشت که شبیه‌سازی‌های رایانه‌هایی بود که کارآیی آن‌ها به درک انسان‌ها از سیستم اقلیمی زمین، فعل‌وانفعالات پیچیده‌ی سیستم‌های سیاره‌ی زمین، قدرت محاسباتی و هزینه‌های استفاده از مدل‌ها به دفعات متعدد برای مطالعه‌ی ساخت‌وسازهای مختلف از سیستم‌های اقلیمی می‌پردازند.

مقاله مرتبط:

نکته مهم دیگر این است که این مدل‌های اقلیمی، زمین را به بخش‌های نسبتاً بزرگ تقسیم می‌کنند (مناطقی با قطر ده‌ها هزار کیلومتر تا صدها هزار کیلومتر)، که در غیر این صورت حجم محاسبات به‌حدی بالا می‌رود که امکان پردازش آن حتی توسط سریع‌ترین ابریانه‌ها وجود دارد. بین میرود. همین موضوع باعث محدود شدن مدل‌ها در ارائه پیش‌بینی دقیق از رویدادهای هواشناسی محلی می‌شود.

از طرفی دیگر نمی‌توانم بامینان بگویم که رویداد شدید اقلیمی که هم‌اکنون شاهد آن‌ها هستند، در خارج از دایره‌ای پیش‌بینی مدل‌های اقلیمی قرار دارند. برای مثال مدل‌های فعلی می‌توانند رویدادهایی مانند گرمای فعلی در اروپا را پیش‌بینی کنند. اما این رویدادها باید بسیار نادر بوده و باتوجه به شرایط اقلیمی ممکن است بیش از هر صد سال یکبار روی ارائه دهند.

اکنون این رویداد مطرح می شود که آیا این رویداد بسیار شدید مانند هواشناسی گرمای فعلی در اروپا یا گرمایی است که در سال گذشته منطقه شمال شمالغربی آرام (شمالغربی آمریکای شمالی) را در نوروردید تنها رویدادهای شدید اما استثنایی هواشناسی به شمار می‌روند که نباید انتظار داشت دوباره آن را داشته باشد. یا این که اولین نشانه‌های هشدار به‌واقعیت پیوستن به تغییرات اقلیمی و به‌تبع آن پدیده‌های شدید گرمایتر می‌شوند که تکرار آن‌ها از پیش‌بینی‌های اولیه است.

باید از زمان گرم‌شدن سیستم اقلیم زمین به دست فعالیت‌های بشری زمان کافی برای یافتن پاسخ پرسش‌ها از این دست‌ها گفت. فلاویو لنراستاد علوم اتمسفریک و زمین در دانشگاه کورنل در نیویورک می‌گوید:

چیزهای زیادی در مورد این رویدادهای بی‌سابقه و رکوردشکنی وجود دارد که باید مشخص شود. وقتی صحبت از رویدادهای هواشناسی می‌شود نمی‌توانم با اطمینان کامل بگویم که این رویدادها در مدل‌ها وجود دارد یا نه.

چه عواملی ممکن است به گرمای بی‌سابقه کمک کرده باشد؟

لنر می‌گوید در حال بررسی میزان تأثیرگذاری عوامل احتمالی مختلف برای تشدید گرما و همچنین سطح دقت پیش‌بینی ارائه‌شده توسط مدل‌های اقلیمی فعلی از این رویدادها هستند.

این عوامل ازجمله خشک شدن خاک و گیاهان در برخی از مناطق خاص می‌توانند از نوع بازخوردی باشند. فراتر از افزایش خشکی خاک و گیاهان از یک میزان قابل توجه می‌تواند باعث تشدید گرما در طول مدت زمان گرما شود چراکه آن بخشی از انرژی است که در حالت عادی تنها تبخیر خاک می‌شود و گیاهان می‌شد که بیشتر گرم شوند.

سوال علمی دیگری که در این میان مطرح شده است این است که آیا اقلیمی خود باعث افزایش ماندگاری الگوهای اتمسفریک خاص و درنتیجه تشدید گرما می شود یا نه. الگوهایی مانند تجمع‌های پرفشار می‌توانند حرکتی رو به پایین هوای گرم کنند که درنتیجه آن پدیده‌های به‌نام گنبد گرما شکل می‌گیرند که باعث افزایش مناطق زیرین خود می‌شود.

طبق یک مطالعه علمی هر دو عامل خشک‌شدن خاک و گیاهان و دامنه‌های ماندگاری‌های پرفشار نقش پررنگی در تشدید موج گرمای سال گذشته در منطقه‌ی شمال‌غربی آرام‌اند. در این‌سوی اقیانوس اطلس و در قره‌ی اروپا مسافرانی دریافت می‌کنند که در جریان جت و گرمایش آب‌های اقیانوسی هستند، یکی از عوامل گرمای بی‌سابقه در سراسر قاره است.

چرا دانشمندان هشدارهای کافی در این مورد به ما نمی دهند؟

برخی نشریات معتبر علمی درپاسخ به افزایش رویدادهای شدید هواشناسی مقالاتی در مورد مطالعات انجام شده در ارتباط با همین موضوع چاپ کرده‌اند. اما باید گفت دهه‌ها است که زنگ هشدار اقلیمی را از طرق مختلف به‌صدا درآورده‌اند. آن‌ها بارها گفته‌اند که تغییرات اقیمی باعث گرم شدن زمین می‌شود، رفتار عجیب‌وغریب و افزایش پیش‌بینی شده است. به‌طور خلاصه می‌توان گفت که تغییرات اقلیمی باعث شده است که زمین به مکان خطرناکی برای انسان‌ها، حیوانات و اکوسیستم‌ها تبدیل شود. اما دانش در مورد دانش خود نیز صادقانه رفتار کرده است. شاید اصلی‌ترین پژوهش‌های پژوهشی ازسوی محافل مختلف با آن روبه‌رو شوند و آن‌ها مانند ناقوس‌زنان آخرالزمانی رفتار کنند که تغییرات اقلیمی را با هدف جذب کمک‌های مالی بیشتر یا اهداف خاص سیاسی بزرگ‌نمایی می‌کنند.

رویدادهای دنیایی واقعی کاستی‌های مدل‌های اقلیمی را برجسته کرده است، اما این کا‌ها در حدی هستند که برخی از آن‌ها به ابزارهایی برای استفاده اشتباه از آن‌ها می‌پردازند. لنر می‌گوید این رویدادهای شدید می‌تواند برای سنجش کارایی ابزارهای ما باشد و می‌توان از آن‌ها برای ارتقای درک خود از سیستم‌های اقلیمی و طراحی مدل‌های رایانه‌های توسعه یافته برای شبیه‌سازی این سیستم‌ها استفاده کرد.

«عده‌ای کمی تصور می‌کردند که تغییر اقلیمی این‌چنین سریع از راه رسیدن». این ادعایی است که توسط روزنامه نیویورک تایمز مطرح شده است. اما کریس فیلدمدیر مؤسسه‌ی زیست‌محیطی استنفورد وودز در پاسخ به این ادعا با قاطعیت بیان کرد که:

مشکل این نیست که دچار اشتباه شده اند. این مشکل است که با وجود هشدارهای کاملاً واضح برمبنای شواهد دردسترس است، افرادی که خود را به اطلاع مردم می‌رسانند در این فضای فضایی از نادرست هراس‌افکنی و داشتن انگیزه‌های سیاسی آن‌طور که نباید صدای خود را به گوش دیگران برسانند.

اگر دوست داشتی امتیاز دادن یادت نره!